Արդարադատության Ակադեմիա - ԱՐԴԱՐԱԴԱՏՈւԹՅԱՆ ԱԿԱԴԵՄԻԱ

Արդարադատության ակադեմիան Դատական ոլորտի մասնագետների ուսուցման միջազգային կազմակերպության (IOJT) անդամ է:

Տարեսկզբին Ակադեմիայի ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանի նախաձեռնությամբ միջազգային այս հեղինակավոր կառույց անդամակցության հայտ էր ներկայացվել: Անհրաժեշտ փաստաթղթերի ներկայացման ընթացակարգից հետո կազմակերպության գործադիր մարմինը քննարկել և ընդունել էր Ակադեմիայի անդամակցության հայտը: Այժմ կազմակերպության պաշտոնական կայքի անդամ երկրների ցանկում՝ եվրոպական երկրների շարքում ներառված է նաև Հայաստանի Հանրապետության, մասնավորապես՝ Արդարադատության ակադեմիայի անունը:

Կազմակերպությունը հիմնադրվել է 2002 թվականին՝ նպատակ ունենալով աջակցել աշխարհի դատական ոլորտի մասնագետների համար ուսուցում իրականացնող հաստատությունների աշխատանքներին: IOJT-ը կազմակերպում է միջազգային և տարածաշրջանային գիտաժողովներ, փոխանակման ծրագրեր, որոնք հնարավորություն են տալիս համատեղ քննարկել դատական ոլորտի ուսումնական կենտրոնների ստեղծման և զարգացման ռազմավարությունները, մշակել արդյունավետ ուսումնական պլաններ, զարգացնել դասավանդման կարողությունները, կատարելագործել ուսուցման մեթոդաբանությունը:

Դատական ոլորտի մասնագետների ուսուցման միջազգային կազմակերպությունն ունի 100-ից ավելի անդամ-ինստիտուտներ՝ աշխարհի շուրջ 80 երկրներից:

Ապրիլի 1-ին Արդարադատության ակադեմիայում մեկնարկել է դատավորների 2019 թվականի վերապատրաստումը: Առաջին խմբում ընդգրկված է 29 դատավոր, որոնցից 2-ը՝ Արցախի Հանրապետությունից: Տարեկան վերապատրաստումն իրականացվում է Ակադեմիայի կողմից մշակված ուսուցման ծրագրի համապատասխան՝ յուրաքանչյուր դատավորի համար 80 ակադեմիական ժամ ընդհանուր ժամաքանակով:

Դատավորների վերապատրաստումն իրականացվում է ընդհանուր և հարակից, և հատուկ մասնագիտական դասընթացների մոդուլների հիման վրա: Յուրաքանչյուր դատավոր, իր մասնագիտացմանը համապատասխան (քաղաքացիաիրավական, քրեաիրավական, վարչաիրավական), վերապատրաստվում է 40 ակադեմիական ժամ՝ հատուկ և 40 ակադեմիական ժամ՝ ընդհանուր և հարակից մասնագիտական կամ հեռավար ուսուցման ձևով դասավանդվող դասընթացների շրջանակում: Առկա ուսուցման ձևով վերապատրաստման ժամանակացույց է սահմանված 2019թ. ապրիլ-մայիս և սեպտեմբեր-դեկտեմբեր ամիսները, իսկ հեռավար ուսուցման ձևով՝ սեպտեմբեր-դեկտեմբեր ամիսները:

Մարտի 30-ին Արդարադատության ակադեմիայում ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանը ավարտական վկայականներ հանձնեց ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության քննիչների վերապատրաստման առաջին խմբում ընդգրկված 9 ունկնդրի: Ռեկտորը շնորհավորեց վերապատրաստում անցած ՀՔԾ քննիչներին և հաջողություն մաղթեց իրենց պատասխանատու ծառայության մեջ:

Համաձայն «Հատուկ քննչական ծառայության մասին» ՀՀ օրենքի՝ ՀՔԾ քննիչների պարտադիր վերապատրաստումն անցկացվում է առնվազն 3 տարին մեկ անգամ, ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ծառայողների ուսուցման ծրագրի համաձայն՝ 30 ակադեմիական ժամ ծավալով։ Ուսուցման ծրագիրը նպատակաուղղված է ՀՔԾ ծառայողների մասնագիտական գիտելիքների և հմտությունների շարունակական կատարելագործմանը քրեական իրավունքի, քրեական դատավարության, ՄԻԵԴ իրավական դիրքորոշումների, խոշտանգումների և կոռուպցիայի դեմ պայքարի ոլորտներում: Վերապատրաստումն իրականացվում է երկու խմբով:

Մարտի 29-ին տեղի ունեցավ Արդարադատության ակադեմիայի կառավարման խորհրդի նիստը: Ներկա էին Խորհրդի նախագահ Արմեն Հարությունյանը, անդամներ՝ Երվանդ Խունդկարյանը, Համլետ Ասատրյանը, Հովսեփ Բեդևյանը, Գևորգ Բաղդասարյանը, Րաֆֆի Ասլանյանը, ինչպես նաև Ակադեմիայի ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանը:

Օրակարգի հաստատումից հետո ներկաները այլ հարցերի շարքում քննարկեցին և որոշում կայացրին Ակադեմիայի «Ներքին կարգապահական կանոններում» փոփոխությունների և լրացումների կատարման հարցի վերաբերյալ:

Մարտի 27-ին Արդարադատության ակադեմիա են այցելել Գերմանական միջազգային համագործակցության ընկերության (GIZ) ներկայացուցիչները՝ Գնահատման առաքելության իրավական հարցերով պատասխանատու Լոթար Յանը և «Հարավային Կովկասում եվրոպական չափորոշիչներին իրավական համապատասխանեցում» ծրագրի մոնիթորինգի և գնահատման պատասխանատու, Հարավային Կովկասում ծրագրի իրավաբան Հրաչիկ Յարմալոյանը:

Ակադեմիայի ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանը ողջունեց հյուրերին և կարևորեց GIZ-ի հետ արդյունավետ համագործակցությունը, համատեղ իրականացված ծրագրերը, նաև երախտագիտությամբ նշեց նախորդ տարեվերջին Ակադեմիային տրամադրված տեխնիկական միջոցների աջակցության մասին:

Հյուրերը Ակադեմիա էին եկել Գերմանական կառավարության աջակցությամբ իրականացվելիք նոր ծրագիրը քննարկելու առաքելությամբ, որն ուղղված է լինելու համայնքային կառույցների կարողությունների զարգացմանը: Նախատեսվում է ՀՀ վարչական դատարանների դատավորներին ներգրավել որպես փորձագետներ և կազմակերպել համապատասխան վերապատրաստումներ: Ծրագիրը կմեկնարկի 2020 թվականին և կտևի երեք տարի:

Ռեկտորը պատրաստակամություն հայտնեց օժանդակել նման վերապատրաստումների անցկացմանը, դասընթացավարների ընտրությանը, նյութերի մշակմանը: Ավելին՝ ռեկտորի խոսքով, քանի որ Հայաստանում չկա առանձին կառույց, որը զբաղվում է համայնքային մարմինների աշխատակիցների որակավորման բարձրացմամբ, ուստի ծրագրի շրջանակում անցկացվող միջոցառումները կարող են դրական փորձ լինել ապագայում ստեղծվելիք կառույցի գործունեության նախանշման ուղղությամբ:

Ռեկտորի ուղեկցությամբ հյուրերը շրջեցին Ակադեմիայում: Նրանք տպավորված էին շենքային պայմաններով, ուսումնական գործընթացը կազմակերպելու հնարավորություններով:

Մարտի 23-ին Արդարադատության ակադեմիայի աշխատակազմը՝ ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանի գլխավորությամբ վաղ առավոտից միացել է համապետական շաբաթօրյակ-ծառատունկին:

Լույս է տեսել Արդարադատության ակադեմիայի պրոռեկտոր, ԵՊՀ սահմանադրական իրավունքի ամբիոնի դոցենտ Անահիտ Մանասյանի «Սահմանադրական կայունությունը՝ որպես կայուն ժողովրդավարության կարևորագույն գրավական» մենագրությունը: Այդ առիթով ԵՊՀ-ում կազմակերպվել էր շնորհանդես-քննարկում, որին ներկա էին Արդարադատության ակադեմիայի ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանը, ՀՀ արդարադատության նախարար Արտակ Զեյնալյանը, ԵՊՀ իրավագիտության ֆակուլտետի դեկան Գագիկ Ղազինյանը, գրքի գրախոս, պրոֆեսոր Գևորգ Դանիելյանը, ԵՊՀ պրոֆեսորադասախոսական կազմի ներկայացուցիչներ, դատավորներ, հյուրեր:

Գիրքը նվիրված է սահմանադրական կայունության արժեբանական բնութագրին և կայուն ժողովրդավարության երաշխավորման գործում վերջինիս դերակատարությանը։ Գիրքը նախատեսված է սահմանադրական իրավունքի, իրավունքի տեսության ու փիլիսոփայության, սոցիոլոգիայի, քաղաքագիտության հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների լայն շրջանակի համար:

Մարտի 18-ին Արդարադատության ակադեմիա է այցելել Եվրոպայի խորհրդի (ԵԽ) համագործակցության ծրագրերի և կարողությունների զարգացման բաժնի ներկայացուցիչ, ծրագրի համակարգող Անկա Սանդեսկուն: Ակադեմիայի պրոռեկտոր Անահիտ Մանասյանը կարևորել է ԵԽ-ի հետ շարունակական համագործակցությունը և ընդգծել ԵԽ «Կանանց համար արդարադատության մատչելիություն» ծրագրի իրականացման կարևորությունը: Ծրագիրը նախանշված է Արևելյան գործընկերության երկրների դատաիրավական ուսուցում իրականացնող համապատասխան կառույցների համար՝ 2019-2021թթ.-ին:

Անկա Սանդեսկուն ներկայացրել է ծրագրի այն բաղադրիչը, որն առնչվում է Արդարադատության ակադեմիայի հետ իրականացվելիք համատեղ միջոցառումներին՝ ուղղված ուսումնական ծրագրերի՝ մասնավորապես դատավորների և դատախազների կարողությունների զարգացմանը: Կողմերը քննարկել են ծրագրով նախատեսված միջոցառումների իրականացմանն առնչվող բովանդակային և կազմակերպական մի շարք հարցեր:

Մարտի 18-ին Արդարադատության ակադեմիա են այցելել Իրավունքի զարգացման միջազգային կազմակերպության (IDLO) ներկայացուցիչները՝ Արևելյան Եվրոպայում և Կենտրոնական Ասիայում ծրագրի համակարգողներ Լյուբոմիր Պետրուլջեսկովը և Ռիմա Գրիշմանովսկայան: Ակադեմիայի պրոռեկտոր Անահիտ Մանասյանը հյուրերին ներկայացրել է Ակադեմիայի գործունեության առանձնահատկությունները, ուսումնական գործընթացին, ուսուցման ծրագրերին վերաբերող մանրամասներ, ինչպես նաև միջազգային գործընկերների հետ իրականացված և իրականացվող ծրագրերը:

Կողմերը քննարկել են առաջիկայում համատեղ կազմակերպել դասընթացավարների վերապատրաստումներ, ինչպես նաև դատավորների համար սեմինարներ՝ ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի շրջանակում: Ավելին՝ քննարկվել է նաև մոտ ապագայում Արդարադատության ակադեմիայի և Իրավունքի զարգացման միջազգային կազմակերպության միջև առկա համագործակցությունն իրավական հիմքերի վրա դնելու և դրա վերաբերյալ համատեղ փաստաթուղթ ստորագրելու հարցը:

Մարտի 15-ին Արդարադատության ակադեմիա են այցելել ԱՄՆ պետքարտուղարության՝ Եվրոպայի, Եվրասիայի և Կենտրոնական Ասիայի աջակցության ծրագրի և ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանության թմրամիջոցների դեմ պայքարի և իրավապահ համագործակցության (ԹՊԻՀ) գրասենյակի ներկայացուցիչները: Այցի նպատակն էր ծանոթանալ Ակադեմիայի աշխատանքային պայմաններին, տեղեկանալ դատաիրավական ոլորտի ուսումնական գործընթացի առանձնահատկությունների և առկա խնդիրների մասին, ինչպես նաև դրանց լուծման նպատակով համատեղ ծրագրեր իրականացնել:

Ակադեմիայի ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանը ջերմորեն ողջունեց հյուրերին և կարևորեց ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանության, մասնավորապես՝ ԹՊԻՀ գրասենյակի հետ արդյունավետ համագործակցությունը: Ռեկտորը ներկայացրեց ուսուցման ծրագրերի շարունակական զարգացմանը, դասընթացների որակի բարձրացմանը, հրավիրյալ փորձագետների ներգրավմամբ պրակտիկ նշանակություն ունեցող նոր դասընթացների մշակմանն և ներդրմանը, Ակադեմիայի աշխատակազմի և դասընթացավարների համապատասխան վերապատրաստումների կազմակերպման անհրաժեշտությանն առնչվող մի շարք հարցեր: Ռեկտորը նաև նշեց Ակադեմիայում հեռավար եղանակով անցկացվող դասընթացների, դրանց նորացման ուղղությամբ իրականացվող աշխատանքների ու զարգացման հնարավորությունների մասին:

Կողմերը քննարկեցին համագործակցության ընդլայնմանն ուղղված մի շարք հարցեր, ինչպես նաև երկկողմ օգտակար լինելու պատրաստակամություն հայտնեցին: Հյուրերը նաև հնարավորություն ունեցան շրջել Ակադեմիայում, ծանոթանալ պայմաններին, լինել լսարաններում, որոնցից մեկը ԱՄՆ դեսպանության ֆինանսական աջակցությամբ է նորոգվել, կահավորվել ու տեխնիկապես վերազինվել, նաև՝ գրադարանում, մարզերից վերապատրաստում անցնող ունկնդիրների համար նախատեսված հյուրանոցում: