Արդարադատության Ակադեմիա - ԱՐԴԱՐԱԴԱՏՈւԹՅԱՆ ԱԿԱԴԵՄԻԱ

Սեպտեմբերի 30-ին Արդարադատության ակադեմիայի ռեկտոր Տաթևիկ Սուջյանն ընդունել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի` Արտահայտվելու ազատության և լրագրողների անվտանգության բաժնի ավագ ծրագրային պատասխանատու Մեհդի Բենշելահին։

Հանդիպման ընթացքում կողմերը քննարկել են արտահայտվելու ազատության, մամուլի ազատության, տեղեկատվության մատչելիության և արդարադատության ոլորտում արհեստական բանականության պատասխանատու կիրառման ուղղություններով համագործակցության հնարավորությունները։

Ռեկտորը ներկայացրել է Ակադեմիայի գործունեությունը և միջազգային համագործակցության ընդլայնման ուղղությամբ իրականացվող քայլերը։ Մեհդի Բենշելահն իր հերթին ներկայացրել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ծրագրերը, այդ թվում՝ դատական համակարգի դերակատարների կողմից արհեստական բանականության պատասխանատու կիրառման վերաբերյալ ուղեցույցները, արտահայտվելու ազատության թեմայով առցանց դասընթացները և գործնական ուղղվածությամբ աշխատաժողովների ձևաչափը։

Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվել հանրային մասնակցության դեմ ուղղված ռազմավարական դատական հայցերի (SLAPP) թեմային։ Կողմերը քննարկել են այս ոլորտում միջազգային չափանիշների և համեմատական պրակտիկայի վերաբերյալ դատավորների և դատախազների համար մասնագիտական դասընթացների կազմակերպման հնարավորությունը։

Քննարկվել է նաև դատավորների, դատախազների և քննիչների համար արհեստական բանականության գործիքների պատասխանատու կիրառման վերաբերյալ մասնագիտական դասընթացի և դասընթացավարների պատրաստման ծրագրի մշակումը՝ մարդու իրավունքների և անձնական տվյալների պաշտպանության չափանիշների համատեքստում։

Այլ ուղղությունների շարքում քննարկվել է թվային միջավայրում ատելության խոսքի թեմայով մասնագիտացված աշխատաժողովի կազմակերպման հնարավորությունը՝ ուղղված քաղաքացիական և քրեական վարույթներում միջազգային չափանիշների գործնական կիրառման կարողությունների զարգացմանը։

Կողմերն ընդգծել են միջազգային և հայ փորձագետների համատեղ աշխատանքի կարևորությունը՝ միջազգային լավագույն փորձը ազգային օրենսդրության և պրակտիկայի առանձնահատկությունների հետ համադրելու նպատակով։
Հանդիպման ավարտին կողմերը պայմանավորվածություն են ձեռք բերել շարունակել քննարկումները համագործակցության կոնկրետ ձևաչափերի շուրջ։
 

Սեպտեմբերի 23-ին Արդարադատության ակադեմիայի ռեկտոր Տաթևիկ Սուջյանն ընդունել է ԱՄՆ առևտրի նախարարության Գլխավոր խորհրդականի գրասենյակի Առևտրային իրավունքի զարգացման ծրագրի (CLDP) իրավաբան-խորհրդատու Ջոսլին Սթայներին։

Հանդիպման ընթացքում կողմերը քննարկել են մտավոր սեփականության ոլորտում համագործակցության ընթացիկ և հեռանկարային ուղղությունները։

Ներկայացվել է CLDP-ի կողմից առաջիկայում հրատարակվող՝ մտավոր սեփականության ոլորտում ձեռնարկի մասին։

Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվել դատավորների, դատախազների և քննիչների համար մտավոր սեփականության ոլորտում մասնագիտական դասընթացների մշակմանը՝ ընդգրկելով ինչպես քաղաքացիաիրավական, այնպես էլ քրեաիրավական բաղադրիչները։

Նախատեսվում է 2027 թվականին կազմակերպել մտավոր սեփականության ոլորտում մասնագիտացված դասընթացավարների պատրաստման դասընթաց։ Դրա բովանդակությունը կմշակվի ամերիկյան և հայ փորձագետների համատեղ աշխատանքով՝ միջազգային լավագույն փորձը համադրելով ազգային օրենսդրության առանձնահատկությունների հետ։

Հանդիպման ավարտին կողմերը պայմանավորվածություն են ձեռք բերել համագործակցության հետագա քայլերի շուրջ՝ վերահաստատելով համատեղ աշխատանքի շարունակականության իրենց պատրաստակամությունը։

Սեպտեմբերի 8-ին Արդարադատության ակադեմիայի ռեկտոր Տաթևիկ Սուջյանն ընդունել է Շվեդիայի ազգային դատարանների ադմինիստրացիայի ներկայացուցիչներին՝ ծրագրի համակարգող, Շվեդիայի գլխավոր դատավոր Բյորն Լինդենին, ծրագրի ավագ պատասխանատու Լիանա Ղազինյանին և կրտսեր պատասխանատու Ինեսա Ռուբինյանին:

Հանդիպման ընթացքում կողմերն ամփոփել են համատեղ ծրագրերի արդյունքները և նախանշել առաջիկա անելիքները: Քննարկումների առանցքում են եղել ընթացիկ տարվա նոյեմբերին նախատեսված նախաձեռնությունները, մասնավորապես՝ դատավորների թեկնածուների համար նոյեմբերի 12-ին նախանշված աշխատաժողովը՝ նվիրված մասնագիտական էթիկայի խնդիրներին:

Քննարկվել է նաև նոյեմբերի 13-14-ին նախատեսված դասընթացավարների արտագնա վերապատրաստման (TOT) ծրագիրը: Վերապատրաստումը նախատեսված է Ակադեմիայի դասընթացավարների, աշխատակիցների և դատավորների համար՝ շվեդ ու ազգային փորձագետների մասնակցությամբ:

Անդրադարձ է կատարվել երկկողմ համագործակցության ընդլայնման հեռանկարներին:

Հանդիպման ավարտին կողմերը վերահաստատել են իրենց պատրաստակամությունը՝ շարունակելու դատական համակարգի կարողությունների հզորացմանն ուղղված համատեղ նախագծերի իրականացումը:

Օգոստոսի 26-ին ՀՀ արդարադատության ակադեմիայի ռեկտոր Տաթևիկ Սուջյանն առցանց ձևաչափով մասնակցել է Անկախ Պետությունների Համագործակցության (ԱՊՀ) մասնակից պետությունների գլխավոր դատախազների կոորդինացիոն խորհրդում ներկայացված գլխավոր դատախազությունների գիտական և ուսումնական հաստատությունների ղեկավարների հանդիպմանը:

Օրակարգում ներառված էին Գիտամեթոդական կենտրոնի կանոնադրության նոր խմբագրությունը, հանցավորության դեմ պայքարի և մարդու իրավունքների պաշտպանության ոլորտում համատեղ հետազոտությունների կատարելագործումը, ինչպես նաև բարձր տեխնոլոգիաների կիրառման պայմաններում դատախազների գործունեության մեթոդական և տեղեկատվական ապահովման հարցերը:

ՀՀ Արդարադատության նախարարության «Իրավունքի ամառային դպրոց 2026» ծրագրի շրջանակում Արդարադատության ակադեմիայի ռեկտոր Տաթևիկ Սուջյանը ներկայացրել է ձերբակալման ինստիտուտը քրեական դատավարությունում։

Հանդիպման ընթացքում քննարկվել են թեմային առնչվող արդիական և գործնական կարևորություն ունեցող խնդիրներ, առանձին հարցերի առնչությամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումները։ Ուսանողները հնարավորություն են ունեցել բարձրաձայնելու իրենց հետաքրքրող հարցերը և դրանց վերաբերյալ քննարկում ծավալելու։

Օգոստոսի 14-ին Արդարադատության ակադեմիայի ռեկտոր Տաթևիկ Սուջյանը դիպլոմ հանձնեց Ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձմանն ուղղված գործառույթներ իրականացնող դատախազների թեկնածությունների 2026 թվականի ցուցակում ընդգրկված Պապոյան Թեհմինեին:

Ռեկտորը շնորհավորեց դատախազի թեկնածուին մասնագիտական պատրաստումն ավարտելու կապակցությամբ «Բավականին բարդ և պատասխանատու աշխատանք եք ընտրել, բայց հույս ունեմ, որ մեծ սիրով ու նվիրումով եք այն կատարելու, քանի որ նվիրումով կատարված յուրաքանչյուր գործ սպասելի արդյունք է տալիս»,- ընդգծեց ռեկտորը շրջանավարտին մաղթելով անփորձանք ծառայություն:

Դատախազի թեկնածուն իր հերթին շնորհակալություն հայտնեց Ակադեմիայի ռեկտորին և աշխատակազմին՝ ուսուցման գործընթացը բարձր մակարդակով կազմակերպելու համար:

Օգոստոսի 6-ին Արդարադատության ակադեմիայի ռեկտոր Տաթևիկ Սուջյանը հանդիպեց ՀՀ քննչական կոմիտեում ինքնավար պաշտոն զբաղեցնող անձանց (քննիչների) թեկնածությունների 2026 թվականի ցուցակում ընդգրկված ունկնդիրների չորրորդ խմբին: Խմբում ընդգրկված է 16 ունկնդիր:

Ռեկտորը ողջունեց ներկաներին և շնորհավորեց Ակադեմիայի ունկնդիր դառնալու կապակցությամբ՝ մաղթելով արդյունավետ ուսումնառություն:
Հանդիպման ընթացքում քննարկվեցին ուսումնական գործընթացին վերաբերող բովանդակային և կազմակերպական մի շարք հարցեր:

Մասնագիտական պատրաստումը մեկնարկել է օգոստոսի 3-ին և նախատեսվում է ավարտել հոկտեմբերի 14-ին:
 

Հուլիսի 22-ին Արդարադատության ակադեմիայում տեղի ունեցավ Եվրոպայի խորհրդի (ԵԽ) «Մարդու իրավունքների պաշտպանությունը կենսաբժշկության մեջ» ծրագրի շրջանակում կազմակերպված «Հոգեկան առողջություն և մարդու իրավունքներ» խորագրով HELP դասընթացի մեկնարկային հանդիպումը:
Միջոցառման մեկնարկին ողջույնի խոսքով հանդես եկան Ակադեմիայի ռեկտոր Տաթևիկ Սուջյանը և HELP ծրագրի ազգային որակավորված դասընթացավար, փորձագետ Սերգեյ Ղազինյանը:

«Թեման իսկապես արդիական է և խիստ կարևոր, որովհետև հոգեկան առողջության ոլորտում գործ ունենք խոցելի կարգավիճակ ունեցող անձանց հետ: Նրանց իրավունքների պաշտպանությունը պահանջում է ոչ միայն համապատասխան մասնագիտական գիտելիքների ու կարողությունների առկայություն, այլև հետևողական ու զգայուն մոտեցում։ Եվրոպայի խորհրդի ներկայացրած ծրագիրը ոչ միայն ներկայացնում է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի վերջին զարգացումները, այլև ամբողջովին համապատասխանեցված է Հայաստանի Հանրապետության իրավական համակարգին ու ինստիտուցիոնալ առանձնահատկություններին, ինչի շնորհիվ էլ այն մեծապես կնպաստի մասնակիցների մասնագիտական գիտելիքների առավել կատարելագործմանն ու դրանց գործնականում արդյունավետ կիրառությանը»,- նշեց ռեկտորը և շնորհակալություն հայտնեց ԵԽ-ին նման նախաձեռնության համար:

Սերգեյ Ղազինյանն իր հերթին ողջունեց մասնակիցներին, շնորհակալություն հայտնեց Ակադեմիային շարունակական ու արդյունավետ համագործակցության համար և ընդգծեց, որ դասընթացը մշակվել է հատուկ հայաստանյան ծրագրերի շրջանակում: Դա ենթադրում է, որ մինչև դասընթացի մեկնարկն իրականացվել են Հայաստանում առկա վիճակի վերաբերյալ ուսումնասիրություններ, ինչն էլ հնարավորություն է ընձեռում դասընթացը նախատեսել տարբեր ոլորտների մասնագետների համար:
Միջոցառմանը մասնակցում էին դատավորներ, HELP ծրագրի ներկայացուցիչներ և Ակադեմիայի աշխատակիցներ:
 

Հուլիսի 20-ին Արդարադատության ակադեմիայի ռեկտոր Տաթևիկ Սուջյանը դիպլոմներ հանձնեց ՀՀ քննչական կոմիտեում ինքնավար պաշտոն զբաղեցնող անձանց (քննիչների) թեկնածությունների 2026 թվականի ցուցակում ընդգրկված 3-րդ խմբի ունկնդիրներին:

Ռեկտորը շնորհավորեց շրջանավարտներին մասնագիտական պատրաստումն ավարտելու կապակցությամբ. «Ուզում եմ, որ դուք ձեր նոր կարգավիճակում նորանոր հաջողություններ գրանցեք, բայց հիշեք, որ հաջողությունները, որոնք ապագայում արձանագրելու եք, ոչ միայն գիտելիքի, գործնական հմտությունների ու կարողությունների արդյունք են լինելու, այլև ձեր ազնվության, նվիրված աշխատանքի, պարտքի և պատասխանատվության բարձր զգացման: Վստահ եմ՝ ձեզանից յուրաքանչյուրը հենց այդ արժեքներով է մոտենալու այն կարևոր առաքելությանը, որը դուք շուտով ստանձնելու եք»,– նշեց ռեկտորը՝ շրջանավարտներին մաղթելով անփորձանք ծառայություն:

Տաթևիկ Սուջյանն ընդգծեց ևս մեկ կարևոր խորհրդանշական հանգամանք, որ դիպլոմների հանձնման արարողությունը տեղի է ունենում հերոս Գևորգ Արշակյանի անվան լսարանում, ով սեփական կյանքը նվիրեց հայրենիքի պաշտպանությանը։ Դա ամենևին պատահական ընտրություն չէ, քանի որ այս խորհրդանշական միջավայրում դիպլոմ ստացող շրջանավարտներն իրենց հերթին պատրաստվում են իրենց գիտելիքներն ու մասնագիտական կարողությունները ծառայեցնել հայրենիքի զարգացմանն ու առաջընթացին։

Քննիչի թեկնածուների այս խմբում ընդգրկված է 36 ունկնդիր, որոնք, համապատասխան ուսուցման ծրագրով, մասնագիտական պատրաստում են անցել սույն թվականի ապրիլի 27-ից հուլիսի 8-ը:
 

Արդարադատության ակադեմիայի և Երևանի պետական համալսարանի ու իրավագիտության ֆակուլտետի միջև ձևավորված սերտ ու արդյունավետ համագործակցության շրջանակում Ակադեմիայի գրադարանը համալրվել է մասնագիտական նոր, արժեքավոր գրականությամբ:
ԵՊՀ իրավագիտության ֆակուլտետի կողմից Ակադեմիային են փոխանցվել Քաղաքացիական դատավարության ամբիոնի դասախոսների համահեղինակած՝ վերջերս լույս տեսած «Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական դատավարություն» ուսումնական ձեռնարկի առաջին և երկրորդ մասերը: Գրքերը ներառում են ոլորտի առաջատար մասնագետների կողմից գործող իրավակարգավորումների վերաբերյալ կատարված արդիական վերլուծություններ, որոնք անկյունաքարային նշանակություն ունեն իրավաբանական կրթության և պրակտիկ գործունեության համար:
Այսուհետ Ակադեմիայի ունկնդիրները հնարավորություն կունենան գրադարանում ազատորեն օգտվելու այս ձեռնարկներից: 
ԵՊՀ-ի և իրավագիտության ֆակուլտետի հետ համագործակցությունը շարունակում է լինել Ակադեմիայի առաջնահերթություններից մեկը՝ հիմնված փոխադարձ վստահության և գիտակրթական ընդհանուր արժեքների վրա: