Արդարադատության Ակադեմիա - ԱՐԴԱՐԱԴԱՏՈւԹՅԱՆ ԱԿԱԴԵՄԻԱ

Փետրվարի 10-ին Արդարադատության ակադեմիա այցելեցին Եվրոպայի խորհրդի (ԵԽ) «Աջակցություն Հայաստանում պրոբացիայի ծառայության զարգացմանը» ծրագրի ղեկավար Արման Պողոսյանը, ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության պետ Գևորգ Սիմոնյանը, ՀՀ արդարադատության նախարարության քրեական օրենսդրության, քրեակատարողական և պրոբացիայի ոլորտի քաղաքականության մշակման վարչության գլխավոր մասնագետ Նանե Մելքոնյանը: Հյուրերը ներկայացրին ԵԽ ծրագիրը և դրա շրջանակում Ակադեմիայի հետ իրականացվելիք միջոցառումների հնարավորությունները, մասնավորապես՝ դատավորների, դատավորի թեկնածուների հավակնորդների և թիրախային այլ խմբերի համար պրոբացիայի և դրան առնչվող մի շարք թեմաների վերաբերյալ մոդուլների մշակման և ուսուցման գործընթացում դրանց ներդրմանն առնչվող հարցեր:

Ակադեմիայի պրոռեկտոր Անահիտ Մանասյանը ողջունեց հյուրերին, առանձնահատուկ կարևորեց ԵԽ-ի հետ իրականացվող ծրագրերի շրջանակում առկա համագործակցությունը և դրա արդյունավետությունը: Պրոռեկտորը նշեց, որ հաշվի առնելով թեմատիկան՝ հիշյալ ծրագրի շրջանակում համագործակցության առաջարկն ընդունելի է, իսկ կարևորությունը՝ ակնհայտ և հրատապ: Պրոռեկտորը նաև ներկայացրեց Ակադեմիայի ուսուցման ծրագրերի մշակման, թեմաների ընտրության առանձնահատկությունները, դրանց հաստատման և ներդրման ընթացակարգը և այլն:

Հանդիպման ընթացքում քննարկվեցին ծրագրի շրջանակում իրականացվելիք աշխատանքային մի շարք հարցեր:

Հյուրերը նաև շրջեցին Ակադեմիայում, ծանոթացան շենքային պայմաններին, եղան լսարաններում, գրադարանում, դատական նիստերի դահլիճում:

Փետրվարի 8-ին առցանց եղանակով տեղի ունեցավ Եվրոպական Միության (ԵՄ) և Եվրոպայի խորհրդի (ԵԽ) կողմից անցկացվող ղեկավար կոմիտեի հանդիպումը, որին մասնակցում էր Արդարադատության ակադեմիայի պրոռեկտոր Անահիտ Մանասյանը: Ծրագիրը ֆինանսավորվում է ԵՄ կողմից՝ ԵՄ և ԵԽ «Գործընկերություն հանուն լավ կառավարման» ծրագրային ձևաչափի շրջանակում և նախատեսված է Արևելյան գործընկերության երկրների համար:

Ղեկավար կողմիտեի հանդիպմանը ներածական խոսքով հանդես եկան ԵԽ երևանյան գրասենյակի ղեկավարի տեղակալ Մաքսիմ Լոնգանգը, Հայաստանում ԵՄ պատվիրակության ղեկավար, դեսպան Անդրեա Վիկտորինը, ՀՀ արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ Ավետ Ադոնցը, ԵԽ ծրագրերի գրասենյակի տնօրեն Վերենա Թեյլորը: Բանախոսները կարևորեցին համապատասխան կառույցների միջև առկա համագործակցության հիմնական ուղղությունները և գրանցած արդյունքները:

Անահիտ Մանասյանը ներկայացրեց իրականացվող երկու ծրագրերի ընթացքը, ընդգծեց դրանց կարևորությունը, առանձնացրեց տեսանելի արդյունքները: Մասնավորապես՝ պրոռեկտորը խոսեց Արդարադատության ակադեմիայի մասնակցությամբ անցկացվող «Կանանց համար արդարադատության մատչելիություն՝ Ստամբուլյան կոնվենցիայի և գենդերային հավասարության եվրոպական այլ չափանիշների պահպանում» տարածաշրջանային և «Աջակցություն քրեական արդարադատության բարեփոխումներին և եվրոպական չափանիշների կիրառման ներդաշնակեցումը Հայաստանում» ծրագրերի մասին: Պրոռեկտորը առանձնահատուկ նշեց վերոնշյալ ծրագրերի շրջանակում իրականացվող միջոցառումների արդյունավետությունը:

«Բանբեր Արդարադատության ակադեմիայի» եռալեզու հանդեսը (հիմնադիր և հրատարակիչ՝ Արդարադատության ակադեմիա) ՀՀ ԲՈԿ-ի 2021 թվականի փետրվարի 5-ի թիվ 56Ա հրամանով ընդգրկվել է ՀՀ բարձրագույն որակավորման կոմիտեի (ԲՈԿ) ատենախոսությունների հիմնական արդյունքների և դրույթների հրատարակման համար ընդունելի պարբերական գիտական հրատարակությունների ցուցակում: Հանդեսը լույս է տեսնում 2019 թվականից և հրատարակվում է Ակադեմիայի գիտական խորհրդի երաշխավորությամբ: Արդեն լույս է տեսել թվով 4 համար, որում տեղ են գտել ինչպես հայ, անպես էլ Ակադեմիայի օտարերկրյա գործընկեր կառույցների ներկայացուցիչների գիտական հոդվածները: Հանդեսն աչքի է ընկնում մասնակից-հեղինակների լայն ընդգրկմամբ, թեմաների բազմազանությամբ ու բազմակողմանիությամբ, գիտական մտքի յուրօրինակ մոտեցմամբ:

Հանդեսի էլեկտրոնային տարբերակը հասանելի է Արդարադատության ակադեմիայի պաշտոնական կայքում՝ հետևյալ հղումով  https://aoj.am/bulletin

Փետրվարի 3-ին Արդարադատության ակադեմիա այցելեցին Եվրոպայի խորհրդի (ԵԽ) «Աջակցություն դատական բարեփոխումների իրականացմանը՝ Հայաստանում դատական իշխանության անկախության և արհեստավարժության ամրապնդումը» ծրագրի ղեկավար Թամարա Բարբակաձեն, ծրագրի պատասխանատու Նատալյա Ադամյանը:

Ակադեմիայի պրոռեկտոր Անահիտ Մանասյանը ողջունեց ծրագրի ներկայացուցիչներին և իր խոսքում նշեց Ակադեմիա-Եվրոպայի խորհուրդ համագործակցության արդյունավետության մասին: Հյուրերը ներկայացրին 2019 թվականին մեկնարկած ծրագրի ընթացքը՝ նշելով, որ այս փուլում անհրաժեշտ է կատարել կարիքների գնահատում, ընտրել ազգային և միջազգային փորձագետներ՝ նախապես ընտրված դասընթացը մշակելու նպատակով, որը վերաբերում է դատարանների կառավարմանը։

Հանդիպման ընթացքում կողմերը քննարկեցին մի շարք աշխատանքային հարցեր, պայմանավորվեցին ժամկետների հարցում, դասընթացի մշակման, դասընթացավարների վերապատրաստման, դասընթացի ներդրման և այլնի մասին:

Հյուրերը նաև շրջեցին Ակադեմիայում, ծանոթացան շենքային պայմաններին, եղան լսարաններում, գրադարանում:

Փետրվարի 2-ին Արդարադատության ակադեմիա այցելեցին Եվրոպայի խորհրդի (ԵԽ) երևանյան գրասենյակի ղեկավարի տեղակալ, ղեկավարի պաշտոնակատար Մաքսիմ Լոնգանգը, ԵԽ «Աջակցություն քրեական արդարադատության բարեփոխումներին և եվրոպական չափանիշների կիրառման ներդաշնակեցումը Հայաստանում» ծրագրի ղեկավար Գայանե Հովհաննիսյանը:

Ակադեմիայի ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանը ողջունեց հյուրերին և նշեց, որ ԵԽ-ի և ԵԽ երևանյան գրասենյակի հետ համագործակցությունը չափազանց խորն է, բազմաբովանդակ և արդյունավետ, ինչի վկայությունը համատեղ արձանագրած դրական արդյունքներն են: Այդ առումով ռեկտորը մատնանշեց արդեն իսկ իրականացված, այս պահին իրականացվող ու առաջիկայում նախանշված մի շարք ծրագրեր:

Մաքսիմ Լոնգանգը երախտագիտություն հայտնեց ջերմ ընդունելության համար և գոհունակությամբ նշեց համատեղ իրականացված ծրագրերի արդյունավետության մասին: Կողմերը քննարկեցին առաջիկա անելիքները «Աջակցություն քրեական արդարադատության բարեփոխումներին և եվրոպական չափանիշների կիրառման ներդաշնակեցումը Հայաստանում» ծրագրի շրջանակում, HELP հեռավար հարթակի և այլ առումներով:

Մաքսիմ Լոնգանգն Ակադեմիայում էր առաջին անգամ, ուստի նրա համար հնարավորություն ստեղծվեց ծանոթանալ շենքային պայմաններին, լինել լսարաններում, գրադարանում, դատական նիստերի դահլիճում:

Հունվարի 29-ին Արդարադատության ակադեմիայի ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանն ընդունեց ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանության Թմրամիջոցների դեմ պայքարի և իրավապահ համագործակցության (ԹՊԻՀ) «Քրեական արդարադատության բարեփոխումների» ծրագրի ղեկավար Քրիստինա Աֆոյանին:
Հանդիպման ընթացքում Քրիստինա Աֆոյանը ներկայացրեց Վաշինգտոնի գրասենյակի կողմից հաստատված 2 նոր ծրագիր, որոնց շահառուն Արդարադատության ակադեմիան է: Համաձայն առաջին՝ «Արդարադատության ակադեմիայի ուսուցման ծրագրերի մշակում» ծրագրի՝ նախատեսվում է համապատասխան փորձագետների ներգրավմամբ մշակել 5 նոր դասընթաց Ակադեմիայի ունկնդիրների համար: Ծրագիրը նախատեսվում է ավարտել 2022 թվականի մարտին:

Երկրորդ ծրագիրը կոչվում է «Հեռավար ուսուցման ծրագրերի մշակում Հայաստանի Արդարադատության ակադեմիայի համար», ըստ որի նախատեսվում է համատեղ մշակել 9 դասընթաց: Սրանք այն դասընթացներն են, որոնք մշակվել էին ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանության «Քրեական արդարադատության բարեփոխումների» ծրագրի շրջանակում և առկա ուսուցման եղանակով դասավանդվում են Ակադեմիայում՝ «Կոռուպցիոն դեպքերի քննությունը», «Պաշտոնական կոռուպցիայի դեպքերի քննությունը», «Ներքին ուսումնասիրություններ (քննություն)», «Կալանք և այլընտրանքային խափանման միջոցներ», «Գենդերի հիման վրա կատարվող բռնարարքների քննությունը», «Անչափահաս կամ փոքրամասնության խմբին պատկանող իրավախախտների իրավունքների պաշտպանությունը», «Ֆինանսական հանցագործություններ և եկամուտների հայտարարագրման խախտումներ՝ կապված կոռուպցիայի հետ», «Անդրազգային հանցավորության և մտավոր սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննությունը և դրանց դեմ պայքարը», «Դատական իշխանության անկախություն և թափանցիկություն»: Ծրագրի վերջնաժամկետ է սահմանված 2022 թվականի հունիսը:

Հանդիպման ընթացքում քննարկվել են ինչպես վերոնշյալ ծրագրերի իրականացմանն առնչվող, այնպես էլ այլ հարցեր: Կողմերը պայմանավորվել են հետևողական լինել ծրագրերի իրականացման ընթացքին և անել առավելագույնը աշխատանքների արդյունավետ կազմակերպման ուղղությամբ:

Հունվարի 27-ին առցանց եղանակով անցկացվեց Միջազգային իրավական համագործակցության գերմանական հիմնադրամի (IRZ) ղեկավար կոմիտեի նիստը՝ «Արդարադատության համակարգի ամրապնդումը Հայաստանում» խորագրի ներքո: Մասնակցում էին գործընկեր կառույցների ներկայացուցիչները, այդ թվում՝ Արդարադատության ակադեմիայի ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանը:

Առցանց հանդիպմանը մասնակցում էին նաև ՀՀ արդարադատության նախարարությունից, ՀՀ բարձրագույն դատական խորհրդից, ՀՀ գլխավոր դատախազությունից, ՀՀ փաստաբանների պալատից և այլն:

Հանդիպման ընթացքում ներկայացվել է Միջազգային իրավական համագործակցության գերմանական հիմնադրամի գործունեության հաշվետվությունը, գործընկերների հետ համատեղ իրականացված աշխատանքների արդյունքները, քննարկվել են առաջիկա անելիքները:

Հունվարի 25-ին տեղի ունեցավ Ակադեմիայի կառավարման խորհրդի 2021 թվականի անդրանիկ նիստը։ Ներկա էին Խորհրդի անդամներ Համլետ Ասատրյանը, Հովսեփ Բեդևյանը, Գևորգ Բաղդասարյանը, Արմեն Մարուխյանը, Եղիազար Ավագյանը, Արմեն Հովհաննիսյանը: Նիստին մասնակցում էր նաև Ակադեմիայի ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանը: Ի թիվս այլ հարցերի՝ նիստի օրակարգում ընդգրկված էր Ակադեմիայի կառավարման խորհրդի նախագահի ընտրության հարցը:

Խորհրդի նախագահի պաշտոնում առաջադրվեց ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Գևորգ Բաղդասարյանի թեկնածությունը, ով գաղտնի քվեարկությամբ ընտրվեց՝ մեկ տարի պաշտոնավարման ժամկետով: «Արդարադատության ակադեմիայի մասին» ՀՀ օրենքով` Ակադեմիայի կառավարումն իրականացնում է Կառավարման խորհուրդը: Օրենքի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝ Խորհրդի նախագահն ընտրվում է Խորհրդի կազմից՝ նրա անդամների ձայների մեծամասնությամբ, դատախազ և դատավոր անդամների միջև ռոտացիոն սկզբունքով:

Ռեկտորը հակիրճ ներկայացրեց Ակադեմիայի 2020 թվականի գործունեության մասին հաշվետվությունը՝ անդրադառնալով իրականացված գործունեության հիմնական ուղղություններին: Խորհրդի անդամները հաշվետվությունը միաձայն ընդունեցին ի գիտություն: Խորհուրդը հաստատեց նաև «Արդարադատության ակադեմիա» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության 2021թ. եկամուտների և ծախսերի նախահաշիվը:

Նիստի ընթացքում քննարկվեցին և հաստատվեցին Արդարադատության ակադեմիայի դատավորների թեկնածուների հավակնորդների ինչպես նաև դատախազների թեկնածությունների ցուցակներում ընդգրկված անձանց մասնագիտական պատրաստման 2021 թ. ուսուցման ծրագրերը:

Հունվարի 18-ին մեկնարկեց Եվրոպայի Խորհրդի (ԵԽ) «Մարդու իրավունքները կենսաբժշկության ոլորտում» ծրագրի շրջանակում կազմակերպված վերապատրաստողների վերապատրաստման դասընթացը:

Մասնակիցներին Արդարադատության ակադեմիայի անունից ողջունեց պրոռեկտոր Անահիտ Մանասյանը, ով նաև HELP-ի ազգային համակարգողն է: Ա. Մանասյանը նշեց, որ հիշյալ ծրագրի իրականացումը մեկնարկել է համավարակի և պատերազմի չափազանց բարդ պայմաններում և այսօր արդեն իրականացվում է վերապատրաստողների վերպատրաստումը: Պրոռեկտորը նաև շնորհակալություն հայտնեց ծրագրի մասնակիցներին և ԵԽ-ին համատեղ արդյունավետ աշխատանքի և համագործակցության համար: «Ոլորտը չափազանց կարևոր է և կարիք ունի լուրջ ուսումնասիրության և պատշաճ պրակտիկ կիրառության»,-նշեց պրոռեկտորը և մասնակիցներին հաջողություն մաղթեց: Վերապատրաստումը հաջողությամբ ավարտած մասնակիցները կստանան ԵԽ-ի կողմից համապատասխան հավաստագրեր, ինչը նրանց հնարավորություն կտա ԵԽ HELP հեռավար հարթակի շրջանակում հանդես գալու որպես դասընթացավարներ:

ԵԽ երևանյան գրասենյակի ղեկավարի տեղակալ, ղեկավարի պաշտոնակատար Մաքսիմ Լոնգանգը ևս ողջունեց մասնակիցներին և հաջողություն մաղթեց նրանց:

Մասնակիցները վերապատրաստման շրջանակում կծանոթանան ինչպես ծրագրի, այնպես էլ HELP հեռավար ուսուցման մեթոդոլոգիային, ՀՀ-ում կենսաբժշկության ոլորտում նոր զարգացումներին և մարտահրավերներին, «HELP-ը կենսաէթիկայի ոլորտում» դասընթացի

Լույս է տեսել «Բանբեր Արդարադատության ակադեմիայի» գիտագործնական եռալեզու հանդեսի հերթական համարը՝ Ակադեմիայի գիտական խորհրդի երաշխավորությամբ: Հանդեսում տեղ են գտել ինչպես հայ, այնպես էլ Ակադեմիայի՝ Ռուսաստանի Դաշնության, Ուկրաինայի, Խորվաթիայի, Հունգարիայի գործընկեր կառույցների ներկայացուցիչների գիտական հոդվածները՝ հայերեն, ռուսերեն, անգլերեն: Հեղինակները միջազգային իրավունքի, հանրային իրավունքի, քրեական իրավունքի, քրեական դատավարության և կրիմինալիստիկայի, նաև մասնագիտական պատրաստման և վերապատրաստման շրջանակում քննության են առել արդիական մի շարք խնդրահարույց հարցեր:

«Բանբեր Արդարադատության ակադեմիայի» գիտագործնական հանդեսը լույս է տեսնում տարին երկու անգամ՝ իր շուրջը համախմբելով մասնագիտական հիմնախնդիրներով զբաղվող գիտնականների Հայաստանից ու աշխարհի տարբեր երկրներից: