Արդարադատության Ակադեմիա - ԱՐԴԱՐԱԴԱՏՈւԹՅԱՆ ԱԿԱԴԵՄԻԱ

Սեպտեմբերի 11-ին Արդարադատության ակադեմիայում անցկացվեց հանդիսավոր միջոցառում, որի ընթացքում վկայականներ հանձնվեցին ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանության Թմրամիջոցների դեմ պայքարի և իրավապահ համագործակցության (ԹՊԻՀ) «Քրեական արդարադատության բարեփոխումների» ծրագրի շրջանակում Ակադեմիայում դասավանդելու համար մշակված առարկայական նոր կուրսերի դասընթացավարներին, որոնք հաջողությամբ ավարտել են վերապատրաստումները: Միջոցառմանը ներկա էին ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպան Ռիչարդ Միլսը, ԹՊԻՀ գրասենյակի տնօրեն Մայքլ Շուլմանը, «Քրեական արդարադատության բարեփոխումների» ծրագրի ղեկավար Քրիստինա Աֆոյանը, դատավորներ, դատախազներ, քննիչներ, դասընթացավարներ, ունկնդիրներ, Ակադեմիայի աշխատակազմը, հյուրեր:

Արդարադատության ակադեմիայի ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանը ողջունեց ներկաներին, շնորհակալություն հայտնեց նշանակալի այս միջոցառմանը մասնակցելու համար, նաև հատուկ կարևորեց ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանության հետ համագործակցությունը, ներկայացրեց վերոնշյալ ծրագրի շրջանակում փորձագետների հետ համատեղ իրականացված աշխատանքները: «Նախատեսվում է հաջորդ տարի այս դասընթացները ներդնել Ակադեմիայի ուսումնական գործընթացում, որոնք շատ կարևոր են իրավակիրառ պրակտիկայի հայմար: Բացի այդ՝ դեսպանության հետ համագործակցության արդյունքում իրականացման փուլում է ևս մեկ կարևոր ծրագիր՝ քննասենյակի՝ համակարգչային լաբորատորիայի ձևավորումը, որը կսկսի գործել մոտ ապագայում»,-նշեց ռեկտորը:

Դեսպան Ռիչարդ Միլսն իր խոսքում կարևորեց կատարված աշխատանքը և ուրախությամբ փաստեց, որ դասընթացավարները պատրաստ են իրենց գիտելիքները փոխանցել: Դեսպանը շեշտեց, որ իրավունքի գերակայության ապահովումը, դատական անկախությունը, կոռուպցիայի դեմ պայքարը մշտապես գտնվել են դեսպանության ուշադրության կենտրոնում և կարևորեց այս ծրագրի իրականացումը, նաև շնորհակալություն հայտնեց Ակադեմիայի ղեկավարությանը՝ համատեղ աշխատանքի համար:
ԹՊԻՀ գրասենյակի տնօրեն Մայքլ Շուլմանն իր հերթին պատրաստակամություն հայտնեց, որ հետագայում ևս գործակցությունն առավել թիրախային կլինի՝ ապահովելով շոշափելի արդյունքներ:

Նշենք, որ ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանության «Քրեական արդարադատության բարեփոխումների» ծրագրի շրջանակում Ակադեմիայում դասավանդելու համար մշակվել են առարկայական նոր դասընթացներ հետևյալ թեմաներով՝ «Կոռուպցիոն դեպքերի քննությունը», «Պաշտոնական կոռուպցիայի դեպքերի քննությունը», «Ներքին ուսումնասիրություններ (քննություն)», «Կալանք և այլընտրանքային խափանման միջոցներ», «Գենդերի հիման վրա կատարվող բռնարարքների քննությունը», «Անչափահաս կամ փոքրամասնության խմբին պատկանող իրավախախտների իրավունքների պաշտպանությունը», «Ֆինանսական հանցագործություններ և եկամուտների հայտարարագրման խախտումներ՝ կապված կոռուպցիայի հետ», «Անդրազգային հանցավորության և մտավոր սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննությունը և դրանց դեմ պայքարը», «Դատական իշխանության անկախություն և թափանցիկություն»:

Սեպտեմբերի 11-ին Արդարադատության ակադեմիայում անցկացվեց «Բռնություն կանանց նկատմամբ և ընտանեկան բռնություն» թեմայով Եվրոպայի Խորհրդի (ԵԽ) HELP ծրագրի (Մարդու իրավունքների կրթություն իրավական ոլորտի մասնագետների համար) դասընթացի մեկնարկային հանդիպումը: Ներկա էին Արդարադատության ակադեմիայի գիտական աշխատանքի գծով պրոռեկտոր Անահիտ Մանասյանը, Երևանում ԵԽ գրասենյակի ղեկավարի տեղակալ Լորետա Վիոյուն, ներկայացուցիչներ ՀՀ արդարադատության նախարարությունից, ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի գրասենյակի աշխատակազմից, ինչպես նաև վերոնշյալ դասընթացի մասնակիցները՝ դատավորներ, դատախազներ, քննիչներ, ՀՀ փաստաբանական դպրոցի ունկնդիրներ, ուսանողներ:

Ողջունելով ներկաներին՝ պրոռեկտոր Անահիտ Մանասյանը շնորհակալություն հայտնեց ԵԽ երևանյան գրասենյակին ծրագրի և վերոնշյալ թեմայով դասընթացի համատեղ մշակման և իրականացման համար: Պրոռեկտորը նաև կարևորեց այն հանգամանքը, որ հեռաուսուցման այս դասընթացը մասնակիցների ընդգրկման լայն շրջանակ ունի, ինչը չափազանց կարևոր է այն հաջողությամբ իրացնելու տեսանկյունից: Նրա խոսքով՝ այս պահին ԵԽ փորձագետների հետ միասին մշակվում է նույն թեմայով դասընթաց, որը կներառվի Ակադեմիայի տարեկան ծրագրի շրջանակում առկա ուսուցման եղանակով դասավանդելու համար:

Առցանց դասընթացի մեկնարկային միջոցառման մասնակիցներին ԵԽ անունից ողջունեց Լորետա Վիոյուն և գոհունակությամբ փաստեց մասնակիցների՝ դասընթացի նկատմամբ ունեցած մեծ հետաքրքրության մասին: Լ. Վիոյուի խոսքով՝ թեման չափազանց կարևոր է ԵԽ անդամ բոլոր երկրների համար՝ չնայած վերջին երկու տարիներին կանանց նկատմամբ բռնության և ընտանեկան բռնության առումով Հայաստանում էականորեն փոխվել է իրավիճակը: «Ակադեմիան ԵԽ-ի համար Հայաստանում հիմնական գործընկերներից է, մենք միասին մի շարք դասընթացներ ենք իրականացրել և կշարունակենք մեր համատեղ աշխատանքը»,-նշեց Լ. Վիոյուն:

Հանդիպման ընթացքում դասընթացի մասնակիցներին ներկայացվեց HELP ծրագիրը, առցանց հարթակում գրանցվելու կարգը, ինտերակտիվ դասընթացի յուրահատկությունները և այլն: HELP ծրագիրը 26 հազարից ավելի օգտվող ունի, մասնակիցների թվով ամենաակտիվը Ֆրանսիան է: Այդ առումով Հայաստանը դեռևս առաջատար չէ, բայց տարեցտարի փոխվում է ակտիվության ցուցանիշը:

Սեպտեմբերի 10-ից Արդարադատության ակադեմիայում վերսկսվել են դատավորների և դատախազների վերապատրաստման դասընթացները: Դատախազների խմբում ընդգրկված է 16 ունկնդիր, իսկ դատավորների և Արդարադատության ակադեմիայում ուսումնառությունն ավարտած ու դատավորների թեկնածությունների ցուցակում ընդգրկված անձանց խմբում՝ քրեական մասնագիտացմամբ 32 ունկնդիր, այդ թվում՝ 3-ը Արցախի Հանրապետությունից:

Վերապատրաստումը, որը տևում է մեկ շաբաթ, իրականացվում է հատուկ մասնագիտական դասընթացների մոդուլների հիման վրա՝ 40 ակադեմիական ժամ: Ուսումնառության ընդհանուր ժամաքանակը յուրաքանչյուր դատավորի և դատախազի համար 80 ակադեմիական ժամ է, անցկացվում է երկու փուլով՝ ապրիլ-մայիսին՝ ընդհանուր մասնագիտական և սեպտեմբեր-դեկտեմբերին՝ հատուկ մասնագիտական առարկաներով: Սեպտեմբեր-դեկտեմբերին անցկացվում են նաև հեռավար ուսուցման դասընթացները:

Վերապատրաստումներն իրականացվում են տարեկան վերապատրաստման ուսուցման ծրագրերի համաձայն՝ ունկնդիրների մասնագիտական գիտելիքների և հմտությունների շարունակական զարգացման և կատարելագործման ապահովման նպատակով:

Հուլիսի 24-ին Արդարադատության ակադեմիա այցելեցին Եվրոպայի խորհրդի (ԵԽ) ներկայացուցիչները՝ Սառա Հաափալայնեն, Լորի Մանը, Լուսինե Սարգսյանը, Լիանա Ամիրբեկյանը:

Արդարադատության ակադեմիայի գիտական աշխատանքի գծով պրոռեկտոր Անահիտ Մանասյանը ողջունեց հյուրերին և գոհունակությամբ նշեց ԵԽ-ի հետ հետաքրքիր, արդյունավետ, բովանդակալի և շարունակական համագործակցության մասին: Պրոռեկտորը կարևորեց «Կանանց նկատմամբ բռնության և ընտանեկան բռնության դեմ պայքարը և կանխարգելումը ՀՀ-ում» ծրագրի շրջանակում Ակադեմիայում ներդնելու նպատակով ԵԽ փորձագետների կողմից մշակվող նոր դասընթացը:

ԵԽ ներկայացուցիչների խոսքով՝ իրենք հանդիպումներ են ունենում վերոնշյալ ծրագրի շրջանակում՝ կարիքների գնահատում անցկացնելու նպատակով:

Պրոռեկտորը հյուրերին ներկայացրեց Ակադեմիայում մասնագիտական պատրաստում և վերապատրաստում անցնող խմբերի առանձնահատկությունները, դասընթացների ձևաչափին և բովանդակությանն առնչվող հարցեր՝ սկսած դրանց մշակման փուլից մինչև ներդրում՝ ուսումնական գործընթացում:

Կողմերը քննարկեցին ծրագրի շրջանակում իրականացվելիք մի շարք միջոցառումներին վերաբերող հարցեր, նաև վստահեցրին, որ կներդնեն բոլոր ջանքերը համագործակցությունն ամրապնդելու և այն առավել արդյունավետ դարձնելու նպատակով:

Հուլիսի 19-ին Արդարադատության ակադեմիայի ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանն ընդունեց ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանության ներկայացուցիչներին՝ «Քրեական արդարադատության բարեփոխումների» ծրագրի ղեկավար Քրիստինա Աֆոյանին, Թմրամիջոցների դեմ պայքարի և իրավապահ համագործակցության (ԹՊԻՀ) գրասենյակի իրավապահ մարմինների հետ համագործակցության խորհրդատու Ադի Հոլլովեյին, ինչպես նաև ԹՊԻՀ գրասենյակի խորհրդատու Ռուշանի Մանսուրին, Հետաքննությունների դաշնային բյուրոյի իրավական կցորդի տեղակալ Մեթթ Բոյդենին: Հանդիպմանը ներկա էր Ակադեմիայի գիտական աշխատանքի գծով պրոռեկտոր Անահիտ Մանասյանը:

Ռեկտորը ողջունեց հյուրերին և նշեց, որ ԱՄՆ տարբեր կառույցների հետ Ակադեմիայի համագործակցությունը տևական փորձ ունի, նաև՝ դրական արդյունք: Հյուրերի խնդրանքով՝ Սերգեյ Առաքելյանն անդրադարձավ Ակադեմիայի գործունեության հիմնական ուղղություններին, ուսումնական գործընթացի առանձնահատկություններին և այլ հարցերի:

Կողմերը քննարկեցին առկա համագործակցության շրջանակում ուրվագծվող դրական արդյունքները, նաև իրենց մոտեցումները՝ համագործակցության խորացման և արդյունավետության բարձրացման վերաբերյալ: Մասնավորապես՝ քննարկվեցին ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանության աջակցությամբ Ակադեմիայում համակարգչային լսարան ստեղծելու և այս պահին իրականացվող համատեղ այլ ծրագրերի ընթացքին վերաբերող հարցեր:

Հանդիպման ավարտին հյուրերը նաև Ակադեմիայի շենքային պայմաններին ծանոթանալու հնարավորություն ունեցան. եղան լսարաններում, գրադարանում, մարզերից ժամանող ունկնդիրների համար նախատեսված հյուրանոցային համալիրում:

Արդարադատության ակադեմիայի 2017 թվականի ունկնդիր-շրջանավարտներից երեքը, ՀՀ Նախագահի հրամանագրերով, նշանակվել են դատավորի պաշտոնում, ևս մեկը՝ դատավորի պաշտոնում ընտրվել է Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի կողմից.

1. Արմիդա ՈՍԿԱՆՅԱՆ - Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր

2. Իվան ԲԱՂՄԱՆՅԱՆ - Շիրակի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր

3. Արամ ՄԿՐՏՉՅԱՆ - Լոռու մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր

4,Դավիթ ՀԱԿՈԲՅԱՆ - Արցախի Հանրապետության ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավոր

ՀՀ նախագահի հրամանագրերը դատավորներ նշանակելու մասին.

http://www.president.am/hy/decrees/item/4613/

http://www.president.am/hy/decrees/item/4612/

http://www.president.am/hy/decrees/item/4614/

Հուլիսի 14-ից 15-ը Ծաղկաձորում անցկացվեց Արդարադատության ակադեմիայի դասընթացավարների վերապատրաստում մարդու իրավունքների ոլորտում դասավանդման մեթոդաբանության վերաբերյալ: Վերապատրաստումն իրականացվեց Ակադեմիայի և Եվրոպայի Խորհրդի (ԵԽ) հետ համատեղ՝ «Աջակցություն Հայաստանում քրեական արդարադատության համակարգի բարեփոխումներին և պայքար վատ վերաբերմունքի և անպատժելիության դեմ» ծրագրի շրջանակում: Ծրագրի այս մասը ֆինանսավորվում է Եվրոպական Միության (ԵՄ) կողմից՝ ԵՄ և ԵԽ «Գործընկերություն հանուն լավ կառավարման» ծրագրային ձևաչափի շրջանակում:

Բացման խոսքով հանդես եկավ Ակադեմիայի գիտական աշխատանքի գծով պրոռեկտոր Անահիտ Մանասյանը: Ողջունելով ներկաներին՝ պրոռեկտորը նշեց, որ Ակադեմիայի համար դասընթացավարների դասավանդման մեթոդաբանությունը չափազանց կարևոր նշանակություն ունեցող հարց է: Այդ է պատճառը, որ Ակադեմիան պարբերաբար կազմակերպում է դասընթացավարների վերապատրաստումներ:

Մասնակցում էին դատավորներ, դատախազներ, քննիչներ, ներկայացուցիչներ ՀՀ արդարադատության նախարարությունից, ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի գրասենյակից, ովքեր դասավանդում են Ակադեմիայում:

Վերապատրաստման բանախոսներն էին ԵԽ միջազգային փորձագետներ Օթիլիա Պակուրարին, Նիկոլ Կրետուն և ԵԽ ազգային փորձագետ Արա Ղազարյանը:

Հուլիսի 12-ից 13-ը Արդարադատության ակադեմիայում անցկացվեց մտավոր սեփականության իրավունքի իրագործմանը նվիրված վերապատրաստում: Մասնակցում էին գործող դատավորներ և դատախազներ:

Երկօրյա դասընթացն իրականացվեց Արդարադատության ակադեմիայի և ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանության համագործակցության շրջանակում: Ներկա էր ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանության «Քրեական արդարադատության բարեփոխումների» ծրագրի ղեկավար Քրիստինա Աֆոյանը, Ակադեմիայի գիտական աշխատանքի գծով պրոռեկտոր Անահիտ Մանասյանը, Թմրամիջոցների դեմ պայքարի և իրավապահ համագործակցության գրասենյակի իրավապահ մարմինների հետ համագործակցության խորհրդատու Ադի Հոլլովեյը: Դասընթացը վարում էին ԱՄՆ ներքին անվտանգության դեպարտամենտի պետական անվտանգության հետաքննությունների բաժնի մտավոր սեփականության կենտրոնի ազգային ծրագրի կառավարիչ Հեդեր Սայքսը, նույն դեպարտամենտի հատուկ գործակալ Աարոն Մոգիլնին և նախկին աշխատակից Վիկտոր Վարդանյանը:

Վերապատրաստման շրջանակում քննարկվեցին թեմային առնչվող բազմաթիվ հարցեր, ծավալվեց ակտիվ քննարկում: Մասնակիցները նաև համապատասխան հավաստագրեր ստացան:

Հուլիսի 12-ին Արդարադատության ակադեմիայում դասախոսությամբ հանդես եկավ Գեորգի Դերլուգյանը: Ակադեմիայի ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանը ողջունեց ներկաներին և ներկայացրեց հյուրին՝ մեր հայրենակից, Աբու Դաբիում Նյու Յորքի համալսարանի պրոֆեսոր Գեորգի Դերլուգյանին: Ռեկտորը կարևորեց Ակադեմիայում պարբերաբար անցկացվող հրավիրյալ մասնագետների դասախոսությունները՝ ընդգծելով դրանց գիտագործնական կարևոր նշանակությունը: Դասախոսությունը նվիրված էր մաֆիայի սոցիոլոգիային:

Դասախոսությանը մասնակցում էին ինչպես գործող դատավորներ, դատախազներ, քննիչներ, այնպես էլ դատավորի, դատախազի, քննիչի թեկնածուներ, Ակադեմիայի դասընթացավարներ:

Գեորգի Դերլուգյանը ծնունդով Ռուսաստանի Կրասնոդար քաղաքից է, վերջին 28 տարիներին դասավանդում է Միացյալ Նահանգներում: Այժմ դասավանդում է մակրոսոցիոլոգիա Չիկագոյի Նորֆվեստերն համալսարանում: Նրա գիտական աշխատանքները բավական մեծ տարածում ունեն և թարգմանվել են աշխարհի տարբեր լեզուներով: Վերջին տարիների ուսումնասիրությունները վերաբերում են գլոբալիզացիային, գլոբալ կապիտալիստական տրանսֆորմացիաներին, պոստսովետական պատերազմներին, էթնիկ կոնֆլիկտներին:

Հուլիսի 3-ին ՀՀ արդարադատության նախարար Արտակ Զեյնալյանն այցելեց Արդարադատության ակադեմիա: Աշխատանքային այցի շրջանակում նախարարը Արդարադատության ակադեմիայի ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանի ուղեկցությամբ ծանոթացավ Ակադեմիայի շենքային պայմաններին, եղավ գրադարանում, հյուրանոցային համալիրում, որը նախատեսված է մարզերում բնակվող և Ակադեմիայում վերապատրաստում անցնող ունկնդիրների համար: Նախարարը նաև շրջեց լսարաններով, որտեղ այդ պահին ընթանում էին քննիչի թեկնածուների մասնագիտական պատրաստման, ինչպես նաև դատական կարգադրիչների վերապատրաստման դասընթացները: Նախարարը զրուցեց ունկնդիրների հետ և հաջողություն մաղթեց նրանց:

Ռեկտորի առանձնասենյակում տեղի ունեցած աշխատանքային հանդիպման ընթացքում քննարկվեցին Ակադեմիայի գործունեությանն առնչվող մի շարք հարցեր: Մասնավորապես՝ Սերգեյ Առաքելյանը ներկայացրեց ուսուցման ծրագրերին, ուսումնական գործընթացին առնչվող մանրամասներ, խոսեց Ակադեմիայի գործունեությունը կանոնակարգող օրենքի լրամշակման, քննական հանձնաժողովների կազմերի համալրման անհրաժեշտության և այլ հարցերի մասին: Քննարկվեցին նաև որոշ հարցերի լուծման հնարավորությունները: