Արդարադատության Ակադեմիա - ԱՐԴԱՐԱԴԱՏՈւԹՅԱՆ ԱԿԱԴԵՄԻԱ

Հունիսի 1-ին Արդարադատության ակադեմիայում մեկնարկեց «Մարդկանց թրաֆիքինգի կամ շահագործման վերաբերյալ քրեական վարույթներով զոհակենտրոն մոտեցումների և  զոհակենտրոն քննության ապահովմանն ուղղված» մոդուլով երկօրյա վերապատրաստումը: 

Միջոցառումը կազմակերպել է Ակադեմիան՝ ԱՄՆ պետքարտուղարության ֆինանսավորմամբ՝ «Վորլդ Վիժն Ինթերնեյշընլ» միջազգային բարեգործական կազմակերպության հայաստանյան մասնաճյուղի կողմից իրականացվող «Միասին ընդդեմ մարդկանց թրաֆիքինգի» ծրագրի շրջանակում: Մասնակցում էին դատախազներ, քննիչներ և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության աշխատակիցներ:

Բացման խոսքով հանդես եկավ Ակադեմիայի պրոռեկտոր Մարգարիտ Ամյանը՝ ընդգծելով ընտրված թեմայի հրատապությունն ու կարևորությունը: «Մեր հնարավորությունների շրջանակում փորձում ենք պայքարել թրաֆիքինգի դեմ՝ նպաստելով արդարադատության համակարգի ներկայացուցիչների գիտելիքների զարգացմանը»,- նշեց Մ. Ամյանը՝ տեղեկացնելով, որ նշված մոդուլը հետագայում ընդգրկվելու է Ակադեմիայում վերապատրաստում անցնող դատավորների, դատախազների, քննիչների ուսումնական ծրագրում: 

 «Կարծում եմ այս դասընթացից առավելագույնը կքաղեք և արդյունքում կկարողանաք ձեր գործողություններում ապահովել զոհակենտրոն մոտեցումները՝ նպաստելով քրեական վարույթների արդյունավետ քննությանը»,- նշեց Ծրագրի ղեկավար Տիգրան Հովհաննիսյանը: 

Վերապատրաստումը վարում էին ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության մարդկանց թրաֆիքինգի, անչափահասների սեռական անձեռնմխելիության դեմ ուղղված և թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հանցագործությունների քննության վարչության պետի տեղակալ Տիգրան Կիրակոսյանը, ՀՀ գլխավոր դատախազության մարդու դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Շուշանիկ Իսրայելյանը և ՀՀ գլխավոր դատախազության մարդու դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Տիգրան Պողոսյանը: 

Մայիսի 31-ին Արդարադատության ակադեմիայի ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանն ընդունեց գերմանական հեղինակավոր «Կոնրադ Ադենաուեր» հիմնադրամի ներկայացուցիչներին՝ «Քաղաքական երկխոսություն Հարավային Կովկաս» տարածաշրջանային ծրագրի ղեկավար Ստեֆան Մալերիուսին և երևանյան գրասենյակի ղեկավար Լիանա Մարուքյանին:

Ռեկտորը կարևորեց Ակադեմիայի և Հիմնադրամի միջև իրականացվող աշխատանքները: Հանդիպման ընթացքում քննարկվեց համագործակցության շրջանակում իրականացվող ծրագրի կատարման ընթացքը:

Նախատեսվում է մշակել և հրատարակել համապատասխան ձեռնարկ, որի համար փորձագետներն արդեն ընտրված են, նաև քննարկումներ անցկացնել և պիլոտային դասընթացներ կազմակերպել: Ավելին՝ նախատեսվում է դատարանի անկախության եվրոպական չափանիշներին նվիրված այդ դասընթացը հետագայում նաև ներդնել պարտադիր ուսումնական գործընթացում: 

Մայիսի 31-ին Արդարադատության ակադեմիայում մեկնարկեց երկօրյա դատախաղ և վերապատրաստում՝ «Խոշտանգման սահմանման մեջ ուժեղ ցավի տարրի մասին ուղեցույցը պրակտիկայում կիրառելու շուրջ» թեմայով: Կազմակերպել էր Ակադեմիան՝ Ռաուլ Վալլենբերգի անվան մարդու իրավունքների և մարդասիրական իրավունքի ինստիտուտի հետ համատեղ: 

Ակադեմիայի ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանը ողջունեց ներկաներին՝ նշելով, որ դատախաղը Ռ.Վալլենբերգի անվան ինստիտուտի հետ համագործակցության հերթական քայլերից է: Ռեկտորի խոսքով՝ ընտրված թեման բավական արդիական է և շնորհակալություն հայտնեց ազգային և միջազգային փորձագետներին իրենց գիտելիքը, փորձն ու հմտությունները փոխանցելու պատրաստակամության համար:

Ինստիտուտի Եվրոպայի գրասենյակի տնօրեն Զուզանա Զալանովան ևս կարևորեց Ակադեմիայի հետ արդյունավետ համագործակցությունը՝ նշելով, որ դատախաղի և վերապատրաստման շրջանակում կքննարկվեն մի շարք պրակտիկ հարցեր, որոնք նաև տեղ կգտնեն Ինստիտուտի կողմից հրատարակված «Ուժեղ ցավի տարրը խոշտանգման հասկացությունում» գործնական ուղեցույցի լրամշակված տարբերակում:

Մասնակցում էին քրեական մասնագիտացմամբ դատավորի թեկնածուների հավակնորդները և դատախազի թեկնածուները: Վարում էին Արդարադատության ակադեմիայի դասընթացավարներ Դիանա Ղուկեյանը (Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր), Լաուրա Գասպարյանը (բժիշկ, ՄԻՊ գրասենյակի խոշտանգումների և վատ վերաբերմունքի կանխարգելման վարչության պետ), Սրբուհի Գալյանը (ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ) և Մորթեն Քոխ Անդերսենը (Ինստիտուտի Եվրոպայի գրասենյակի ավագ խորհրդատու, գիտահետազոտող): Ներկա էր նաև «Արդարադատության մատչելիություն» ծրագրի թիմի ղեկավար Ջոշ Աունսթեդը:

Մայիսի 30-ին Արդարադատության ակադեմիայի ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանն առցանց եղանակով մասնակցել է Ռուսաստանի Դաշնության դատախազության համալսարանի գիտահետազոտական ինստիտուտի 60-ամյակին նվիրված գիտագործնական համաժողովին, որն անցկացվում էր հիբրիդային ձևաչափով:

Ակադեմիայի ռեկտորը հանդես է եկել ողջույնի խոսքով և շնորհավորական ուղերձով: Իր խոսքում ռեկտորը կարևորել է Ակադեմիայի և ՌԴ դատախազության համալսարանի միջև ձևավորված գործընկերային հարաբերությունները և պատրաստակամություն հայտնել հետագայում ևս դրանք հետևողականորեն զարգացնել:

Մասնակցում էին ՌԴ և օտարերկրյա պետությունների օրենսդիր, գործադիր, դատական մարմինների և գիտակրթական կառույցների ներկայացուցիչներ:

Մայիսի 30-ին Արդարադատության ակադեմիայում ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանը դիպլոմ հանձնեց Ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձմանն ուղղված գործառույթներ իրականացնող դատախազների թեկնածությունների 2023 թվականի ցուցակում ընդգրկված ունկնդիր Աննա Հարությունյանին: 

Ռեկտորը շնորհավորեց դատախազի թեկնածուին ուսումնառությունը հաջող ավարտելու կապակցությամբ և մաղթեց անփորձանք ծառայություն: Ունկնդիրը մասնագիտական պատրաստում է անցել համապատասխան ուսուցման ծրագրով: 

Արդարադատության ակադեմիայի գիտական խորհրդի երաշխավորությամբ լույս է տեսել իրավաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Արդարադատության ակադեմիայի ռեկտոր, ԵՊՀ քրեական իրավունքի ամբիոնի պրոֆեսոր Սերգեյ Առաքելյանի և իրավաբանական գիտությունների թեկնածու, ՀՀ գլխավոր դատախազության մարդու դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Արիստակես Բարսեղյանի «Մարդու դեմ ուղղված հանցագործություններն ըստ ՀՀ քրեական նոր օրենսգրքի (գիտագործնական մեկնաբանություններ)» գիրքը:

Հրատարակությունում գիտագործնական վերլուծության են ենթարկվել ՀՀ քրեական նոր օրենսգրքով նախատեսված՝ մարդու կյանքի, առողջության դեմ ուղղված, կյանքն ու առողջությունը վտանգող, ազատության, պատվի, արժանապատվության, ֆիզիկական կամ հոգեկան անձեռնմխելիության, սեռական ազատության և սեռական անձեռնմխելիության, սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների, ինչպես նաև ընտանիքի և երեխայի շահերի դեմ ուղղված հանցագործությունների որակման առանձնահատկությունները և մեկնաբանվել են հանցավոր այդ արարքները նախատեսող բոլոր հոդվածները։ 

Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել իրավակիրառողների, դասընթացավարների, ունկնդիրների, դասախոսների, ուսանողների, մագիստրանտների, ասպիրանտների և քրեական իրավունքի հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող այլ անձանց համար:

Արդարադատության ակադեմիայի ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանի հրավերով մայիսի 25-26-ը Երևանում էր Ալբանիայի Հանրապետության դատավորների և դատախազների դպրոցի պատվիրակությունը՝ տնօրեն Արբեն Ռաքիփիի գլխավորությամբ: Պատվիրակության կազմում էին դասընթացավարներ Դաշամիր Քորըն, Հենրիկ Լիգորին, Ամարիլդո Լաչին, ֆինանսական գծով տնօրենի տեղակալ Էլա Չոքայը, Մասնագիտական պատրաստման բաժնի ղեկավար Էրիոլա Մուրան և Ինտեգրման, նախագծերի և արտաքին հարաբերությունների բաժնի մասնագետ Յոնիդա Դրագոթին: 

Այցի նպատակն էր իրավական հիմքերի վրա դնել երկու կառույցների միջև համագործակցությունը և քննարկել հետագա համատեղ ծրագրերի իրականացմանն առնչվող հարցերը:

Օրակարգը հագեցած էր. առանձնազրույց անցկացվեց կառույցների գործունեության հիմնական ուղղությունների, համագործակցության հեռանկարների քննարկման նպատակով, հյուրերը շրջայց կատարեցին և ծանոթացան Ակադեմիայի շենքային պայմաններին, տնօրեն Արբեն Ռաքիփին դասախոսությամբ հանդես եկավ դատավորների թեկնածուների հավակնորդների համար, և ստորագրվեց համագործակցության վերաբերյալ հուշագիր: 

«Բազմիցս առիթ ենք ունեցել համոզվելու, որ հուշագրի ստորագրումը ձևական բնույթ կրող գործընթաց չէ. Ակադեմիան համագործակցության շրջանակներում իրականցնում է կոնկրետ քայլեր, որոնք մեր գործընկների հետ համատեղ աշխատանքի արդունքում նպաստում են դրական նվաճումներ ունենալուն»,- հուշագրի ստորագրման արարողության մեկնարկին նշեց ռեկտոր Առաքելյանը: 

«Սա մեր համագործակցության առաջին քայլն է: Համոզված եմ` հետագայում արձանագրելու ենք դրական արդյունքներ»,- նշեց Դպրոցի տնօրեն Ռաքիփին և շնորհակալություն հայտնեց Սերգեյ Առաքելյանին նախաձեռնողականության և հրավերի համար:  

Ալբանիայից ժամանած պատվիրակության անդամները Հայաստանում էին առաջին անգամ, ուստի նրանց համար հնարավորություն էր ստեղծվել ճանաչողական այցերի միջոցով ծանոթանալ մեր երկրին և մշակույթին:

Տեսանյութ - https://www.youtube.com/watch?v=TNmxCbhg4XY

https://www.youtube.com/watch?v=pmeLCMHlbzk&t=126s

Մայիսի 26-ին Արդարադատության ակադեմիայի ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանը հանդիպեց Ակադեմիայում այս պահին մասնագիտական պատրաստում անցնող դատախազի թեկնածուներին: Ավարտվում է մասնագիտական պատրաստման առաջին հատվածը, և ավանդույթի համաձայն՝ քննաշրջանին ընդառաջ ռեկտորը հանդիպեց ունկնդիրներին, ներկայացրեց քննությունների անցկացման կարգը, պատասխանեց հետաքրքրող հարցերին: 

Ունկնդիրների այս խմբի քննությունը նախանշված է հունիսի 8-ին, այն կանցկացվի թեստային եղանակով:

Մայիսի 25-ին Արդարադատության ակադեմիայում անցկացվեց սեմինար «Ապացուցման բեռը քաղաքացիական դատավարությունում. խնդրահարույց հարցեր» թեմայով: Այն կազմակերպել էր Ակադեմիան՝ Եվրոպական միության հետ համատեղ՝ «Աջակցություն Հայաստանում արդարադատության ոլորտի բարեփոխումներին» ծրագրի շրջանակում: 

Մասնակցում էին քաղաքացիական մասնագիտացմամբ դատավորների թեկնածուների հավակնորդները: Սեմինարը վարում էր Ծրագրի դատաիրավական բարեփոխումների գծով փորձագետ Վահագն Գրիգորյանը:

Մայիսի 22-ին Արդարադատության ակադեմիայում դասախոսությամբ հանդես եկան Եվրասիական տնտեսական միության (ԵԱՏՄ) դատարանի  դատավորներ Ալեքսանդր Ֆեդորցովը և Արմեն Թումանյանը: 

Ա. Ֆեդորցովը ներկայացրեց համեմատական վերլուծություն անդամ պետություններում դատական համակարգերի աշխատանքի վերաբերյալ, անդրադարձավ դատարանների ծանրաբեռնվածությանը, վիճակագրական տվյալներին, մասնավորապես, յուրաքանչյուր դատավորին մակագրված գործերի քանակին՝ ըստ բնակչության թվի: 

Ա. Թումանյանն անդրադարձավ դատավորի դերին, օբյեկտիվությանը որպես բացարձակ արժեք վերաբերվելուն, հատուկ կարծիք հայտնելու կարևորությանն ու գործառույթներին: 

Հյուրերը շնորհակալություն հայտնեցին հրավերի համար՝ հույս հայտնելով, որ դասախոսությունն օգտակար կլինի մասնակից դատավորների համար:

Տեսանյութ - https://www.youtube.com/watch?v=dCsVgP8uTD0