Արդարադատության Ակադեմիա - ԱՐԴԱՐԱԴԱՏՈւԹՅԱՆ ԱԿԱԴԵՄԻԱ

Հոկտեմբերի 30-ին Արդարադատության ակադեմիայում մեծ հանդիսավորությամբ ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանն ավարտական դիպլոմներ հանձնեց Ակադեմիայի 2019 թվականի ունկնդիրներին՝ դատավորների թեկնածուների 16 հավակնորդներին (քրեաիրավական, քաղաքացիաիրավական, վարչաիրավական մասնագիտացումներով) և դատախազի 14 թեկնածուներին: Ներկա էին Արդարադատության ակադեմիայի կառավարման խորհրդի անդամները՝ Խորհրդի նախագահ, ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Արմեն Հարությունյանի գլխավորությամբ:

Ակադեմիայի ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանը շնորհավորեց շրջանավարտներին մասնագիտական պատրաստումն ավարտելու կապակցությամբ և նշեց, որ ուսումնական գործընթացի ամփոփումով մեկնարկում է մեր երկրի դատական և դատախազական համակարգերը նոր սերնդի ներկայացուցիչներով համալրելու գործընթացը: «Ցանկացած կրթական գործառույթ իրականացնող կառույցի գործունեության գնահատականը նրա շրջանավարտների հաջողություններն են, ձեռքբերումները, և այդ առումով լիահույս եմ, որ մեր բոլորի պատիվը բարձր եք պահելու: Երբ իրականացնեք արդարադատություն և դատախազական հսկողություն, կզգաք, թե ինչքան ավելի բարդ է իրական կյանքը, քան քննաշրջանների փուլն էր»,-նշեց ռեկտորը: Սերգեյ Առաքելյանը բարի երթ մաղթեց շրջանավարտներին և հաջողություններ խիստ պատասխանատու և դժվար ճանապարհին:
Արմեն Հարությունյանը ևս շնորհավորեց շրջանավարտներին և շնորհակալություն հայտնեց Ակադեմիայի ռեկտորին և աշխատակազմին, ինչպես նաև ուսուցման գործընթացում ներգրավված մասնագետներին, որոնք իրենց գիտելիքն ու փորձառությունն են փոխանցել ունկնդիրներին:

Ուսուցումն ավարտած ունկնդիրների նշանակումը կատարվելու է ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված կարգով:

Հոկտեմբերի 30-ին Արդարադատության ակադեմիայի ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանն ընդունեց Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներից ժամանած հյուրերին՝ Կենտուկի նահանգի հանրային պաշտպան Սքոթ Վեստին, Մինչդատական ծառայությունների դեպարտամենտի ներկայացուցիչ Թարա Բլեյրին, իրավախորհրդատու Ջեսսի Թաննենբաումին, ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանության Թմրամիջոցների դեմ պայքարի և իրավապահ համագործակցության (ԹՊԻՀ) «Քրեական արդարադատության բարեփոխումների» ծրագրի ղեկավար Քրիստինա Աֆոյանի և ԹՊԻՀ գրասենյակի իրավապահ մարմինների հետ համագործակցության խորհրդատու Ադի Հոլլովեյի ուղեկցությամբ:

Ռեկտորը ողջունեց հյուրերին և իր երախտագիտությունը հայտնեց Միացյալ Նահանգներին՝ ժամեր առաջ ԱՄՆ Կոնգրեսի ներկայացուցիչների պալատի կողմից Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող բանաձևի ընդունման կապակցությամբ:

Հանդիպման ընթացքում Սերգեյ Առաքելյանը մանրամասնորեն ներկայացրեց Ակադեմիայի գործունեությունը, հիմնական ուղղությունները, նաև ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանության գործուն աջակցությունն ու դրական արդյունքները, որոնք հիմք են հետագայում ևս արդյունավետ համագործակցության համար: Ռեկտորը պատասխանեց հյուրերին հետաքրքրող մի շարք հարցերի, որոնք վերաբերում էին Ակադեմիայում մասնագիտական պատրաստմանն ու վերապատրաստմանը, ուսումնական գործընթացի կազմակերպմանը, «Արդարադատության ակադեմիայի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված այլ գործառույթների իրականացմանը և այլն:

Հյուրերն իրենց հերթին գոհունակություն հայտնեցին ջերմ ընդունելության համար և նշեցին, որ տպավորված են Ակադեմիայի գործունեությամբ և այն մեծածավալ աշխատանքով, որն արվել է և շարունակվում է իրականացվել:

Հանդիպման ավարտին ռեկտորը հյուրերին ներկայացրեց Ակադեմիայի շենքային պայմանները, լսարանները, ուսումնական դատական նիստերի դահլիճը, գրադարանը, հյուրանոցը, նաև «Հայ-ամերիկյան բարեկամության նախասրահ»-ը, որն ամբողջությամբ նորոգվել, կահավորվել և տեխնիկապես վերազինվել է ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանության աջակցությամբ:

Հոկտեմբերի 21-ից 25-ը ճանաչողական այցով Իտալիայի Հանրապետությունում էր Արդարադատության ակադեմիայի պրոռեկտոր Անահիտ Մանասյանը: Այցը կազմակերպել էր Իրավունքի զարգացման միջազգային կազմակերպությունը (IDLO)՝ Իտալիայի մագիստրատուրայի բարձրագույն դպրոցի, Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկի և ԱՄՆ միջազգային զարգացման գործակալության (USAID) հետ համատեղ: Մասնակցում էին նաև ներկայացուցիչներ Ուկրաինայից, Ղրղզստանից, ովքեր կիսվեցին դատավորների, դատախազների մասնագիտական պատրաստման և վերապատրաստման իրենց փորձով:

Այցի շրջանակում անցկացվեցին մի շարք հանդիպումներ, որոնց ընթացքում ներկայացվեցին Իտալիայի մագիստրատուրայի բարձրագույն դպրոցի գործունեության, Իտալիայի դատական իշխանության և դատախազության համակարգի առանձնահատկությունները: Մասնակիցների համար հանդիպումներ կազմակերպվեցին ինչպես Իտալիայի մագիստրատուրայի բարձրագույն դպրոցում, այնպես էլ Ֆլորենսիայի դատարանում, Մագիստրատուրայի բարձրագույն դատական խորհրդում:

Հոկտեմբերի 25-ին Արդարադատության ակադեմիայում մեկնարկեց մասնագիտական պատրաստում անցնող դատավորների թեկնածուների հավակնորդների 2019-2020թթ. արտահերթ ցուցակում ընդգրկված ունկնդիրների առաջին քննաշրջանը:

8 դասընթացներ ընդգրկող միասնական քննությունը համակարգչայնացված է, որն անցկացվեց թեսթային տարբերակով:

Դատավորների թեկնածուների հավակնորդների ուսուցումն անցկացվում է ուսուցման ծրագրի համապատասխան՝ ընդհանուր և հատուկ մասնագիտական դասընթացների մոդուլների հիման վրա: Ուսումնառության ընդհանուր տևողությունը 1026 ակադեմիական ժամ է՝ ներառյալ փորձաշրջանը: Դատավորների թեկնածուների հավակնորդների այս խմբի մասնագիտական պատրաստումը մեկնարկել է 2019թ. սեպտեմբերի 9-ին և կավարտվի 2020թ. մայիսի 4-ին:

Հոկտեմբերի 24-ին Արդարադատության ակադեմիայում հրավիրյալ դասախոս Վարդան Վիկտոր Վարդանյանը Ակադեմիայում այս շաբաթ վերապատրաստում անցնող դատավորների համար հանդես եկավ դասախոսությամբ՝ «Մտավոր սեփականության իրավունքի խախտումներ. մարտահրավերներ և արձագանք» թեմայով: Քննարկման առարկա էին մտավոր սեփականության իրավունքի խախտումների տեսակները և բնույթը ԱՄՆ-ում և աշխարհի տարբեր երկրներում, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը համաշխարհային տնտեսության վրա, առաջացման պատճառները, այդ թվում՝ օրենսդրական խնդիրներ, ձևավորված նախադեպային իրավունք, կոռուպցիա, բարդ և գաղտնի սխեմաներ և այլն:

Վարդան Վիկտոր Վարդանյանն ունի ԱՄՆ ֆեդերալ կառավարությունում և իրավապահ համակարգում շուրջ 30 տարվա աշխատանքային փորձ, մասնագիտացած է մտավոր սեփականության իրավունքի խախտումների վերաբերյալ գործերի քննության մեջ։

Դասախոսությունը վերածվեց ակտիվ քննարկման՝ հարց ու պատասխանի ձևաչափով:

Արդարադատության ակադեմիայում մասնագիտական պատրաստում անցնող ունկնդիրների քննաշրջանին ընդառաջ և ձևավորված ավանդույթի համաձայն՝ հոկտեմբերի 17-ին Ակադեմիայի ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանը հանդիպեց դատավորների թեկնածուների հավակնորդների 2019-2020թթ. արտահերթ ցուցակում ընդգրկված ունկնդիրներին: Ավարտվել է ուսումնառության առաջին հատվածը, որին հաջորդելու է 8 դասընթացներ ընդգրկող միասնական քննությունը: Այն անցկացվելու է համակարգչայնացված եղանակով՝ թեսթային տարբերակով:

«Հասել ենք կարևոր փուլի. հոկտեմբերի 25-ից մեկնարկում է քննաշրջանը: Մեր նպատակն է ոչ թե պարզել՝ ինչ չգիտեք, այլ հակառակը՝ իմանալ, թե ինչ գիտեք և գնահատել ձեր գիտելիքն ու հմտությունները, որպեսզի ուսումնառության ավարտին պատրաստի դատավորներ ունենանք»,-նշեց ռեկտորը:

Հանդիպման ընթացքում ռեկտորը ներկայացրեց քննությունների անցկացման կարգը, քննաշրջանի կազմակերպմանն առնչվող մի շարք հարցեր, նաև պատասխանեց ունկնդիրներին հետաքրքրող հարցերին:

Ռեկտորը հավաստիացրեց, որ ամեն ինչ արվելու է քննությունը սահմանված կարգով անցկացնելու համար և ունկնդիրներին հաջող քննաշրջան մաղթեց:

Հոկտեմբերի 14-ին Արդարադատության ակադեմիայի ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանն ընդունեց Ռիգայի իրավունքի բարձրագույն դպրոցի ներկայացուցիչներին՝ տնօրեն Իեվա Ռասենաժայի գլխավորությամբ: Հյուրերն իրենք էին ցանկություն հայտնել այցելել Ակադեմիա, ծանոթանալ Ակադեմիայի գործունեությանը՝ հնարավոր համագործակցություն ծավալելու նպատակով: Հանդիպմանը ներկա էին Ակադեմիայի պորռեկտոր Անահիտ Մանասյանը, Համագործակցության և հանրային կապերի բաժնի ղեկավար Աննա Մկրտչյանը:

Ռեկտորը ողջունեց հյուրերին և ներկայացրեց Ակադեմիայի գործունեության հիմնական ուղղությունները, առաջնահերթությունները:

Հյուրերը երախտագիտություն հայտնեցին ընդունելության համար և ներկայացրին 20-ամյա կառույցի յուրահատկությունները, համատեղ ծրագրեր իրականացնելու հնարավորությունները: Երկկողմ պայմանավորվածություններ ձեռքբերվեցին քննարկված հարցերի կապակցությամբ համատեղ ծրագրեր մշակելու և իրականացնելու վերաբերյալ:

Հյուրերը նաև շրջեցին Ակադեմիայում, ծանոթացան շենքային և աշխատանքային պայմաններին:

Արդարադատության ակադեմիայի և Հունգարիայի դատական իշխանության ազգային գրասենյակի միջև համագործակցության շրջանակում հոկտեմբերի 9-11-ը հայաստանյան պատվիրակությունը մասնակցել է Բուդապեշտում անցկացված եվրոպական 7-րդ համաժողովին՝ նվիրված դատարանների գործունեության մեջ հաղորդակցության դերին: Պատվիրակության կազմում էին Արդարադատության ակադեմիայի պրոռեկտոր Անահիտ Մանասյանը, ՀՀ վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանի դատավոր Մարգարիտա Հարթենյանը, ՀՀ վարչական դատարանի դատավոր Ռուզաննա Ազրոյանը:

Համաժողովին մասնակցում էին շուրջ 20 երկրի պատվիրակություններ: Համաժողովի ընթացքում քննարկվել են հնչեղություն ունեցող դատական գործերին առնչվող հարցեր՝ մեդիայի և հաղորդակցության համատեքստում, ներկայացվել է դատարանների առաքելությունն իրավական արժեքների ձևավորման և զարգացման գործում, ինչպես նաև տարբեր կառույցներում ներքին հաղորդակցության կարևորությունը:

Հայաստանյան պատվիրակության անդամները համաժողովի մասնակիցներին ներկայացրել են քննարկվող թեմայի վերաբերյալ հայաստանյան փորձը:

Արդարադատության ակադեմիայի ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանի հրավերով հոկտեմբերի 9-12-ը Երևանում էր Խորվաթիայի Հանրապետության արդարադատության ակադեմիայի պատվիրակությունը՝ Գերագույն դատարանի նախագահ, Արդարադատության ակադեմիայի կառավարման խորհրդի նախագահ Դուրո Սեսայի գլխավորությամբ: Պատվիրակության կազմում էին Գլխավոր դատախազի տեղակալ, Արդարադատության ակադեմիայի ծրագրերի մշակման խորհրդի անդամ Գորդանա Հարամինա Հրանիլովիչը, Արդարադատության ակադեմիայի տնօրեն Անդրեա Պոսավեց Ֆրանիչը, Արդարադատության ակադեմիայի գլխավոր քարտուղար Մայա Մարիա Ֆուքսը, Արդարադատության ակադեմիայի միջազգային համագործակցության և ծրագրերի զարգացման բաժնի ղեկավար Նելլա Պոպովիչը:

Այցի օրակարգը հագեցած էր, գլխավոր նպատակը՝ երկկողմ համագործակցությունն իրավական հիմքերի վրա դնելը և համատեղ ծրագրեր իրականացնելու վերաբերյալ քննարկումներ անցկացնելը:

Հանդիսավոր միջոցառման ընթացքում ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանը ողջունեց հյուրերին և նշանավորեց Խորվաթիայից ժամանած գործընկերների՝ համագործակցության ձևավորմանն ու զարգացմանն ուղղված այցը: Անդրեա Պոսավեց Ֆրանիչն իր հերթին երախտագիտություն հայտնեց ջերմ ընդունելության համար և վստահեցրեց, որ այցը երկու երկրների և կառույցների բարեկամության ու համագործակցության, ինչպես նաև համատեղ ծրագրերի հրաշալի սկիզբ է:

Սերգեյ Առաքելյանը և Անդրեա Պոսավեց Ֆրանիչը ստորագրեցին համագործակցության հուշագիր:

Այցի շրջանակում Գերագույն դատարանի նախագահն ու Արդարադատության ակադեմիայի տնօրենը հանդես եկան դասախոսությամբ Ակադեմիայի ունկնդիրների և աշխատակազմի ներկայացուցիչների համար: Պատվիրակության անդամները նաև ծանոթացան Ակադեմիայի շենքային և աշխատանքային պայմաններին:

Խորվաթիայի արդարադատության ակադեմիան իրականացնում է մասնագիտական պատրաստում և վերապատրաստում ինչպես դատավորների, այնպես էլ դատախազների համար, ուստի հյուրերին հետաքրքրում էին մեր երկրում դատական և դատախազական համակարգերի գործունեության առանձնահատկությունները: ՀՀ գլխավոր դատախազ Արթուր Դավթյանը, ինչպես նաև նրա տեղակալ, Արդարադատության ակադեմիայի կառավարման խորհրդի նախագահ Արմեն Հարությունյանն ընդունեցին Խորվաթիայի պատվիրակությանը, կարևորեցին լավագույն փորձը փոխանակելու հնարավորությունը, պատասխանեցին հետաքրքրող հարցերին:

ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախագահ, Արդարադատության ակադեմիայի կառավարման խորհրդի անդամ Երվանդ Խունդկարյանը ևս ընդունեց պատվիրակությանը: Քննարկվեցին դատաիրավական ոլորտի բարեփոխումներին, դատավոր դառնալու տարիքային շեմին, դատավորների ծանրաբեռնվածությանն առնչվող բազմաթիվ հարցեր:

Այցի շրջանակում հյուրերի համար հնարավորություն էր ստեղծվել ծանոթանալ Հայաստանի ու հայ ժողովրդի հարուստ պատմությանն ու մշակույթին: Խորվաթիայի պատվիրակության անդամները չափազանց տպավորված էին Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր, Հայոց ցեղասպանության թանգարան, Մատենադարանի թանգարանային համալիր, Գառնիի տաճար, Գեղարդի վանական համալիր, «Արարատ» կոնյակի գործարանի թանգարան այցելություններից:

Արդարադատության ակադեմիայի ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանի հրավերով հոկտեմբերի 8-9-ը Երևանում էր Իտալիայի բարձրագույն դատական դպրոցի պատվիրակությունը, որի կազմում էին Դպրոցի փոխնախագահ, դատավոր Լուիզա Նապոլիտանոն և Կառավարման խորհրդի անդամ, դատավոր Լուկա Պերիլին:

Այցի նպատակը երկու կառույցների միջև համագործակցության ձևավորումն ու հետագա քայլերի նախանշումն էր: Հյուրերն այցելեցին Արդարադատության ակադեմիա, հանդիպեցին ռեկտորին, քննարկեցին երկու կառույցների գործունեության առանձնահատկությունները, համագործակցության հնարավոր ձևաչափը, փորձի փոխանակման հնարավորությունները, ծանոթացան Ակադեմիայի շենքային պայմաններին:

Այցի շրջանակում Իտալիայի բարձրագույն դատական դպրոցի ներկայացուցիչներին հյուրընկալեցին նաև ՀՀ բարձրագույն դատական խորհրդի (ԲԴԽ) նախագահ Ռուբեն Վարդազարյանը, Խորհրդի անդամներ Անի Մխիթարյանը, Հայկ Հովհաննիսյանը: Հանդիպմանը ներկա էր ՀՀ-ում Իտալիայի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Վինչենցո Դել Մոնակոն: Հյուրերը հետաքրքրված էին ԲԴԽ-ի գործունեությամբ և նշեցին, որ շատ ընդհանրություններ կան երկու երկրների համանման կառույցների միջև, որոնցով էլ պայմանավորված՝ ավելի արդյունավետ կդառնա համագործակցությունը:

Հյուրերը նաև եղան ՀՀ արդարադատության նախարարությունում, հանդիպեցին Նախարարի տեղակալ, Արդարադատության ակադեմիայի կառավարման խորհրդի անդամ Աննա Վարդապետյանին, քննարկեցին դատաիրավական ոլորտին և մասնագիտական պատրաստմանն ու վերապատրաստմանն առնչվող մի շարք հարցեր:

Իտալիայից ժամանած հյուրերը Հայաստանում էին առաջին անգամ, ուստի նրանց համար կազմակերպվեցին այցեր Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր, Հայոց ցեղասպանության թանգարան, ինչպես նաև Մատենադարանի թանգարանային համալիր:

Այցի ավարտին կողմերը ձեռքբերված պայմանավորվածությունները կյանքի կոչելու և համագործակցության խորացման պատրաստակամություն հայտնեցին: