Արդարադատության Ակադեմիա - ԱՐԴԱՐԱԴԱՏՈւԹՅԱՆ ԱԿԱԴԵՄԻԱ

Արդարադատության ակադեմիան Եվրոպայի խորհրդի (ԵԽ) հետ համագործակցությամբ մարտի 12-ից 13-ը անցկացնում է քննարկում-սեմինար՝ «Զինված ուժերի համատեքստում խոշտանգումների, վատ վերաբերմունքի և մահվան դեպքերի արդյունավետ քննության վերաբերյալ» թեմայով: Այսօր քննարկմանը մասնակցում էին դատավորներ և դատախազներ, իսկ վաղը նախատեսված է քննարկումն անցկացնել քննիչների և ՀՀ ռազմական ոստիկանության ներկայացուցիչների համար:

Արդարադատության ակադեմիայի անունից ներկաներին ողջունեց Ակադեմիայի պրոռեկտոր Անահիտ Մանասյանը՝ ընդգծելով քննարկման համար ընտրված թեմայի կարևորությունը: Պրոռեկտորը շնորհակալություն հայտնեց ԵԽ-ի գործընկերներին նման նախաձեռնության և այս ծրագրի շրջանակում Ակադեմիայի հետ ունեցած համագործակցության համար:

«Մարդու իրավունքները և կանայք Հայաստանի զինված ուժերում» ԵԽ ծրագրի ազգային համակարգող Նարինե Գասպարյանն իր հերթին ողջունեց ներկաներին և հույս հայտնեց, որ Ակադեմիայի ուսումնական ծրագրում կներդրվի վերոնշյալ թեմատիկայով դասընթաց, որի ընթացքում կօգտագործվեն սեմինարի ընթացքում քննարկված նյութերը. այդ առումով օգտակար կարող է լինել նաև այդ թեմայով հրատարակված ձեռնարկը:

Քննարկումը վարում էին ԵԽ-ի կողմից հրավիրված փորձագետներ Ուեյն Ջորդաշը և Էլիզաբեթ Դուբանը:

Ծրագիրն իրականացվում է ԵԽ-ի՝ Հայաստանի համար գործողությունների 2019-2022թթ. ծրագրի շրջանակում և ֆինանսավորվում է Միացյալ Թագավորության կողմից: Գործողությունների ծրագիրը ֆինանսավորում են նաև Գերմանիան, Իռլանդիան, Լիխտենշտեյնը, Նորվեգիան և Շվեդիան:

Արդարադատության ակադեմիայի գիտական խորհրդի երաշխավորությամբ լույս է տեսել «Քրեական ենթամշակույթին առնչվող արարքների քրեաիրավական բնութագիրը. (գիտագործնական մեկնաբանություններ)» ձեռնարկը՝ ՀՀ գլխավոր դատախազության հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետ, իրավաբանական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Կարեն Բիշարյանի հեղինակությամբ:

Աշխատությունում ՀՀ օրենսդրության, ՄԻԵԴ նախադեպային որոշումների և արտասահմանյան երկրների իրավակիրառ պրակտիկայի նյութերի ու տեսական աղբյուրների ուսումնասիրության հիման վրա վերլուծվել են քրեական ենթամշակույթին առնչվող հանցավոր արարքների քրեաիրավական որակման գործնական նշանակություն ունեցող մի շարք արդիական հիմնախնդիրներ:

Ձեռնարկի էլեկտրոնային տարբերակը, ներբեռնման հնարավորությամբ, հասանելի է Ակադեմիայի պաշտոնական կայքում հետևյալ հղմամբ`

https://aoj.am/library/academy-publications

Մարտի 9-ին Արդարադատության ակադեմիա այցելեցին Եվրոպայի խորհրդի (ԵԽ) ներկայացուցիչները՝ Սեսիլյա Պոպան (Ռումինիա), փորձագետներ Հեյն Դրիեսը (Նիդեռլանդներ) և Միք Ջեյմսոնը (Միացյալ Թագավորություն):

Ակադեմիայի ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանը ողջունեց հյուրերին՝ նշելով, որ Ակադեմիան մեծապես կարևորում է միջազգային փորձագիտական կառույցների հետ աշխատանքը: Ռեկտորը ներկայացրեց Ակադեմիայի գործունեության հիմնական ուղղությունները: «Կիբերհանցագործությունների դեմ պայքարը խիստ կարևոր և արդիական է ինչպես աշխարհի տարբեր երկրներում, այնպես էլ Հայաստանում, ուստի նման թեմաներով դասընթացների շարունակական զարգացումը չափազանց կարևոր է»,-ասաց ռեկտորը՝ մատնանշելով հստակ ուղղություններ համագործակցության համար:

ԵԽ ներկայացուցիչները երախտագիտություն հայտնեցին ջերմ ընդունելության համար և տեղեկացրին, որ երկօրյա այցով Հայաստանում են կիբերհանագործությունների դեմ պայքարին ուղղված ծրագրի շրջանակում կարիքների գնահատում անցկացնելու նպատակով:

Հանդիպման ընթացքում կողմերը քննարկեցին և որոշակի պայմանավորվածություններ ձեռքբերեցին համատեղ աշխատանքներ իրականացնելու ուղղությամբ:

Արդարադատության ակադեմիան Եվրոպայի խորհրդի (ԵԽ) հետ համագործակցությամբ մարտի 6-7-ը Ծաղկաձորում անցկացրեց դասընթացավարների վերապատրաստում՝ «Տուժողի կարգավիճակի առանձնահատկությունները քրեական դատավարությունում» և «Այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման գործնական հմտություններ» թեմաներով:

Բացման խոսքով հանդես եկավ Արդարադատության ակադեմիայի ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանը՝ նշելով, որ Ակադեմիա-ԵԽ համագործակցությունը չափազանց օգտակար է, ինչի վկայությունն արդյունքներն են: Ռեկտորի խոսքով՝ ԵԽ-ի հետ համատեղ մշակվում է 5 մոդուլ, որոնք քննարկումներից հետո վերջնական տեսքով այս տարի կներդրվեն Ակադեմիայի ուսումնական գործընթացում՝ դատավորների և դատախազների վերապատրաստման ծրագրերում:

ԵԽ երևանյան գրասենյակի անունից մասնակիցներին ողջունեց ծրագրի ղեկավար Գայանե Հովհաննիսյանը՝ նշելով, որ մշակված մոդուլները նաև համապատասխան ձեռնարկների տեսքով կհրապարակվեն և հունիսին կտրամադրվեն Ակադեմիային:

Երկօրյա վերապատրաստումն անցկացվեց ԵԽ «Աջակցություն քրեական արդարադատության բարեփոխումներին և եվրոպական չափանիշների կիրառման ներդաշնակեցումը Հայաստանում» ծրագրի շրջանակում՝ Եվրոպական Միության և ԵԽ-ի «Գործընկերություն հանուն լավ կառավարման» կառուցակարգի ֆինանսավորմամբ:

Վերապատրաստումը վարում էին ԵԽ միջազգային փորձագետներ Ալեքսանդրա Իվանկովիչ-Տամամովիչը և Լիլիան Ապոստոլը, ԵԽ տեղական փորձագետներ Արսեն Նիկողոսյանը և Դավիթ Թումասյանը: Մասնակցում էին դատավորներ ՀՀ վճռաբեկ, վերաքննիչ, ընդհանուր իրավասության դատարաններից, դատական ծառայողներ:

Փետրվարի 28-ին Երևանի պետական համալսարանում (ԵՊՀ) տեղի ունեցավ Արդարադատության ակադեմիայի և ԵՊՀ իրավագիտության ֆակուլտետի միջև համագործակցության մասին փոխըմբռնման հուշագրի ստորագրման հանդիսավոր արարողությունը:

Միջոցառմանը բացման խոսքով հանդես եկավ ԵՊՀ իրավագիտության ֆակուլտետի դեկան, իրավաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս Գագիկ Ղազինյանը: «Այսօր մենք ներկա ենք սպասված և պատմական իրադարձության. պատրաստվում ենք իրավաբանորեն ամրագրել մեր համագործակցությունը, որն իրականացնում ենք մեր գործընկեր Արդարադատության ակադեմիայի հետ՝ կառույցի ստեղծման առաջին իսկ օրվանից»,- նշեց Գագիկ Ղազինյանը: Դեկանն իր խոսքում կարևորեց Ակադեմիայի դերը իրավական ոլորտի համապատասխան մասնագետների պատրաստման և վերապատրաստման գործում և նշեց, որ ոչ մի մագիստորսական ծրագիր չի կարող լրացնել այն բացը, որն արդեն վեց տարի իրականացնում է Ակադեմիան՝ տրամադրելով բարձրորակ գիտելիք և գործնական հմտություններ: Դեկանը նաև առանձնացրեց Ակադեմիայի նոր ձևավորված գիտական խորհրդի կարևոր դերը:

Ակադեմիայի ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանն իր հերթին ողջունեց ներկաներին և շնորհակալություն հայտնեց Գագիկ Ղազինյանին նման նախաձեռնության համար՝ նշելով, որ այս տարիներին Ակադեմիան և Իրավագիտության ֆակուլտետը սերտորեն համագործակցել են անգամ առանց համապատասխան փաստաթղթի: «Որպես երկարամյա համալսարանական ու համալսարանի նվիրյալ՝ առաջին անգամ իմ հարազատ համալսարանում հանդես եմ գալիս որպես այլ կառույցի ներկայացուցիչ: Հուշագրի ստորագրումը կարևոր նշանակություն կունենա համատեղ տարբեր ծրագրերում ներգրավվելու, ֆակուլտետի ուսանողների արտադրական պրակտիկան Ակադեմիայում կազմակերպելու և այլ ուղղություններով ակտիվ և արդյունավետ համագործակցելու առումներով»,- նշեց ռեկտորը:

Միջոցառումն ավարտվեց կողմերի միջև փոխըմբռնման հուշագրի ստորագրումով: Փաստաղթուղթը ստորագրեցին Ակադեմիայի ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանը և ֆակուլտետի դեկան Գագիկ Ղազինյանը:

Փետրվարի 22-ին Արդարադատության ակադեմիայում տեղի ունեցավ Ակադեմիայի գիտական խորհրդի 2020 թվականի առաջին նիստը, որը վարում էր Ակադեմիայի ռեկտոր, Գիտական խորհրդի նախագահ Սերգեյ Առաքելյանը: Ներկա էին Խորհրդի անդամները և որպես հրավիրյալ մասնակիցներ՝ նաև ՀՀ արդարադատության նախարարի տեղակալ Սրբուհի Գալյանը և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի դատավոր Համլետ Ասատրյանը:

Սերգեյ Առաքելյանն ողջունեց Գիտական խորհրդի անդամներին և ներկայացրեց համատեղ կատարված աշխատանքների արդյունքները:

Օրակարգի հաստատումից հետո Խորհրդի հաստատմանը ներկայացվեց «Քրեական ենթամշակույթին առնչվող արարքների քրեաիրավական բնութագիրը. գիտագործական մեկնաբանություններ» վերտառությամբ գիտագործական ձեռնարկի տպագրության երաշխավորության հարցը:

Օրակարգային հաջորդ հարցը վերաբերում էր ԵՊՀ քաղաքացիական դատավարության ամբիոնի դոցենտ Սերգեյ Մեղրյանի հեղինակած «Ապացուցումը և ապացույցները Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական դատավարությունում» մենագրության տպագրության երաշխավորությանը: Խորհուրդը միաձայն տպագրության երաշխավորեց և՛ ձեռնարկը, և՛ մենագրությունը:

Նիստի ավարտին ռեկտորը շնորհակալություն հայտնեց ձեռնարկի հեղինակին նախաձեռնության, իսկ դատախազության գործընկերներին և բոլոր նրանց, ովքեր մասնակցել են այդ մեկնաբանությունների հետ կապված հարցերի քննարկումներին՝ համատեղ արդյունավետ աշխատանքի համար: «Մեր գլխավոր նպատակը իրավակիրառողների համար համապատասխան հանցագործությունների վերաբերյալ գործերի քննության հնարավոր ուղենիշներ ապահովելն է»,- նշեց ռեկտորը:

Սերգեյ Առաքելյանը նաև նշեց, որ ձեռնարկը կտեղադրվի Ակադեմիայի պաշտոնական կայքում և հասանելի կլինի բոլորին, իսկ տպագիր տարբերակը կտրամադրվի Ակադեմիայի ունկնդիրներին:

Փետրվարի 19-ին Արդարադատության ակադեմիայում Եվրասիական տնտեսական միության (ԵԱՏՄ) դատարանի դատավոր Արմեն Թումանյանը հանդես եկավ «ԵԱՏՄ իրավունքի և ԵԱՏՄ դատարանի դերը համապատասխան կառույցների և անդամ-պետությունների կողմից ԵԱՏՄ-ի վերաբերյալ պայմանագրի միատեսակ կիրառման ապահովման գործում» թեմայով դասախոսությամբ Ակադեմիայի ունկնդիրների՝ դատավորի թեկնածուների հավակնորդների և դատախազի թեկնածուների համար:

Արդարադատության ակադեմիայի ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանը ողջունեց ներկաներին և շնորհակալություն հայտնեց Արմեն Թումանյանին՝ հրավերն ընդունելու համար: «Կարող ենք արձանագրել, որ մեր համագործակցությունը չափազանց դրական է, որովհետև նախկինում ևս նման քննարկումներ կազմակերպել ենք, և փորձը ցույց է տալիս, որ դրանք շատ օգտակար և արդյունավետ են»,- նշեց ռեկտորը:

Արմեն Թումանյանն իր հերթին շնորհակալություն հայտնեց հրավերի համար և հույս հայտնեց, որ քննարկումները շարունակական կլինեն և կունենան հաջող արդյունք: Նա ներկայացրեց Եվրասիական տնտեսական միության կառուցվածքը, գործունեության առանձնահատկությունները, 2015-ից Հայաստանի անդամակցությունն այդ կառույցին, ԵԱՏՄ դատարանի գործունեության հիմնական ուղղությունները, իրավակիրառ պրակտիկայից գործնական օրինակներ և թեմային առնչվող մի շարք հարցեր:

Ունկնդիրները չափազանց հետաքրքրված էին, դասախոսությունը վերածվեց ակտիվ քննարկման՝ հարց ու պատասխանի ձևաչափով:

Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկի (EBRD) և Իրավունքի զարգացման միջազգային կազմակերպության (IDLO) կողմից համատեղ իրականացվող «Հայաստանում դատական ներուժի զարգացում-քաղաքացիական դատավարության նոր օրենսգիրքը» ծրագրի շրջանակում և Արդարադատության ակադեմիայի հետ համագործակցությամբ փետրվարի 14-16-ը Ծաղկաձորում անցկացվեց եռօրյա դասընթաց քաղաքացիական գործեր քննող դատավորների համար: Դասընթաը նվիրված էր «Նախնական դատական նիստ, միջանկյալ դատական ակտեր, ինչպես նաև հակընդդեմ հայցի քննության ընթացակարգը» թեմային:

Սեմինարին բացման խոսքով հանդես եկավ Արդարադատության ակադեմիայի պրոռեկտոր Անահիտ Մանասյանը: Նա իր խոսքում կարևորեց Ակադեմիայի և Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկի, ինչպես նաև Իրավունքի զարգացման միջազգային կազմակերպության միջև արդյունավետ համագործակցությունը և նշեց, որ համագործակցությունը շարունակական է լինելու:

Սեմինարն անցկացնում էին տեղական և միջազգային փորձագետները:

Փետրվարի 17-ին մեկնարկեց Արդարադատության ակադեմիայի 2020 թվականի ունկնդիրների՝ դատավորների թեկնածուների հավակնորդների և դատախազների թեկնածությունների ցուցակում ընդգրկված անձանց մասնագիտական պատրաստումը: Ուսումնական գործընթացը մեկնարկեց «Սահմանադրական իրավունքի գիտության և սահմանադրական արդարադատության արդի միտումները» դասընթացով: Ունկնդիրներին ողջունեց և հաջող ուսումնական տարի մաղթեց Ակադեմիայի պրոռեկտոր Անահիտ Մանասյանը:

Այս տարի ունկնդիրների թվում են դատավորների թեկնածուների 10 հավակնորդ (7-ը՝ քաղաքացիական, 1-ը՝ քրեական, 2-ը՝ վարչական մասնագիտացումներով) և դատախազի 13 թեկնածու:

Մասնագիտական պատրաստումը, համաձայն համապատասխան ուսուցման ծրագրերի, տևելու է 7 ամիս և 2 շաբաթ՝ մինչև 2020 թ. հոկտեմբերի 2-ը՝ ներառյալ 4 ամիս տևողությամբ փորձաշրջանը: Ուսումնառության ընդհանուր ժամաքանակը 1026 ակադեմիական ժամ է:

Փետրվարի 13-ին Արդարադատության ակադեմիայում տեղի ունեցավ Եվրոպայի խորհրդի (ԵԽ) «Կանանց նկատմամբ բռնության և ընտանեկան բռնության կանխարգելման և դրա դեմ պայքարի մասին կոնվենցիայի վավերացման ուղին Հայաստանում» ծրագրի շրջանակում անցկացվող «Բռնություն կանանց նկատմամբ և ընտանեկան բռնություն» HELP (Մարդու իրավունքների թեմայով ուսուցում իրավական ոլորտի մասնագետների համար) առցանց դասընթացի մասնակիցների եզրափակիչ հանդիպումը: Ներկա էին Ակադեմիայի ռեկտոր Սերգեյ Առաքելյանը, պրոռեկտոր Անահիտ Մանասյանը, HELP ծրագրի ղեկավար Աննա Մեդարսկա-Լազովան, ԵԽ երևանյան գրասենյակի համապատասխան ծրագրի ղեկավար Լիանա Ամիրբեկյանը, դասընթացավար, ԵԽ փորձագետ Լուսինե Սարգսյանը, դասընթացի մասնակիցները:

Ռեկտորը ողջունեց ներկաներին և իր խոսքում առանձնահատուկ ընդգծեց Ակադեմիայի և Եվրոպայի Խորհրդի, նաև HELP ծրագրի միջև առկա արդյունավետ և օգտակար համագործակցությունը, ինչի մասին վկայում են արդյունքները: «Առաջին անգամը չէ, որ ընտրում ենք խիստ հրատապ թեմա, համապատասխանեցնում ներպետական օրենսդրությանը և դարձնում օգտակար իրավակիրառ մասնագետների համար»,-նշեց ռեկտորը: Սերգեյ Առաքելյանի խոսքով՝ նման դասընթացների արդյունավետության լավագույն վկայությունն է մասնակիցների թվի շարունակական աճը, նաև տարբեր կառույցների ներկայացուցիչների ներգրավվածությունը, այդ թվում՝ ուսանողների, ինչը առիթ է մտածելու այլ դասընթացներ մշակելու մասին:

Ներկաներին ողջունեց նաև Աննա Մեդարսկա-Լազովան և շնորհակալություն հայտնեց գերազանց համագործակցության և համատեղ աշխատանքի համար՝ նշելով, որ Արդարադատության ակադեմիան արժեքավոր գործընկեր է ԵԽ HELP ծրագրի համար:
Ռեկտորը ավարտական վկայականներ հանձնեց առցանց դասընթացը հաջողությամբ ավարտած մասնակիցներին: